22.12.14

Πώς έγινε ένας κακός άνθρωπος

Πώς έγινε ένας κακός άνθρωπος


Απο τη Συλλογη Του κόσμου (1978).
Θα σας πω πώς έγινε
Έτσι είναι η σειρά

Ένας μικρός καλός άνθρωπος αντάμωσε στο
δρόμο του έναν χτυπημένο
Τόσο δα μακριά από κείνον ήτανε πεσμένος και λυπήθηκε
Τόσο πολύ λυπήθηκε
που ύστερα φοβήθηκε

Πριν κοντά του vα πλησιάσει για να σκύψει να
τον πιάσει, σκέφτηκε καλύτερα
Τι τα θες τι τα γυρεύεις
Κάποιος άλλος θα βρεθεί από τόσους εδώ γύρω,
να ψυχοπονέσει τον καημένο
Και καλύτερα να πούμε
Ούτε πως τον έχω δει

Και επειδή φοβήθηκε
Έτσι συλλογίστηκε

Τάχα δεν θα είναι φταίχτης, ποιον χτυπούν χωρίς να φταίξει;
Και καλά του κάνουνε αφού ήθελε vα παίξει με τους άρχοντες
Αρχισε λοιπόν και κείνος
Από πάνω να χτυπά

Αρχή του παραμυθιού καλημέρα σας

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Νοηματική απόδοση
Η ποιήιρια εξηγεί πώς έγινε ένας κακός άνθρωπος. Κάποια μέρα, ένας καλός άνθρωπος συνάντησε στο δρόμο του έναν άλλο άνθρωπο πεσμένο κάτω και χτυπημένο. Τον λυπήθηκε έτσι που τον είδε πεσμένο αλλά συνάμα φοβήθηκε. Σκέφτηκε λοιπόν πως κάποιος άλλος από όσους βρίσκονται τριγύρω θα βρεθεί να τον βοηθήσει και προτίμησε να κάνει πως δεν τον είδε καθόλου. Εξάλλου, σκέφτηκε, αν δεν έφταιξε σε κάτι, δε θα τον χτυπούσαν. Και με τη σκέψη αυτή άρχισε να τον χτυπά κι ο ίδιος.


Πραγματολογικά - Ιδεολογικά - Πολιτιστικά σχόλια

1η ενότητα: Από την ενότητα αυτή γίνεται φανερό πως η ποιήτρια σκοπεύει να αναπτύξει το θέμα της αφηγηματικά, με τη μορφή παραμυθιού.

2η ενότητα: Η ποιήτρια πιστεύει πως ο φόβος αλλοτριώνει την ανθρώπινη ψυχή. Έτσι, ένας καλός άνθρωπος είναι δυνατόν να μεταβάλλει τον τρόπο σκέψης και συμπεριφοράς του, όταν καταβάλλεται από το φόβο. Βέβαια, πρέπει να τονιστεί πως ο άνθρωπος αυτός είναι «μικρός», υποταγμένος δηλαδή στο κοινωνικό κατεστημένο και τόσο αδύναμος που δεν μπορεί να αναταχθεί σε αυτό.

Όσο για τον πεσμένο άνθρωπο, το νεκρό, είναι φανερό πως αυτός ήρθε σε σύγκρουση με το κατεστημένο και νικήθηκε. Όσο για την ήττα του, αυτή είναι τόσο προσωπική - υλική, αφού βρήκε το θάνατο, όσο και ηθική, αφού ο αγώνας του δε βρήκε μιμητές. Ο καλός άνθρωπος που τον συνάντησε συγκινήθηκε αλλά φοβήθηκε τόσο, ώστε να μην αντιδράσει.

Η ποιήτρια τονίζει τελικά πως αυτός που επιβιώνει είναι ο εφησυχασμένος άνθρωπος, αυτός που δεν αντιτάσσεται ποτέ στη βούληση των ισχυρών. Σύμφωνα πάντως με τη Σφαέλλου, η Βακαλό υποστηρίζει την άποψη του Ρουσσό ότι ο άνθρωπος γεννιέται καλός και αγνός και ότι φθείρεται από τους κακούς νόμους, την κακή παιδεία, το κατεστημένο. Την ίδια επίδραση είχε και στην ψυχή του ανθρώπου ο νόμος των ισχυρών.

3η ενότητα: Η φράση αυτή - που αποτελεί και τον επίλογο του ποιήματος - είναι χαρακτηριστική ως προς το μήνυμα που θέλει να στείλει η ποιήτρια. Από εδώ και πέρα η ζωή του ανθρώπου αυτού θα μεταβληθεί, καθώς θα συμπεριφέρεται με ανάλογο τρόπο. Θα υποτάσσεται στην εξουσία και δε θα αντιδρά απέναντι σε τίποτε. Η ζωή του θα είναι σαν αυτή του παραμυθιού: πλασματική, ρηχή, χωρίς νόημα και προοπτική.

Νοηματικές ενότητες/Επιμέρους πλαγιότιτλοιΤο ποίημα μπορεί να διακριθεί σης εξής ενότητες:
1η ενότητα: Στίχοι 1-2: η συνάντηση του καλού ανθρώπου με ένα σκοτωμένο.
2η ενότητα: Στίχοι 3-15: η αντίδραση στο θέαμα του χτυπημένου ανθρώπου.
3η ενότητα: Στίχος 16: η δημιουργία του κακού ανθρώπου.

ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ - ΤΕΧΝΟΤΡΟΠΙΑ

1. Τεχνική: Με καθαρά αφηγηματικό τρόπο και τεχνική παραμυθιού η ποιήτρια αποδίδει τις ιδέες της στο ποίημα. Αυτό αποδεικνύει όχι μόνο ο τελευταίος στίχος αλλά και άλλά στοιχεία, όπως: «Ένας μικρός καλός άνθρωπος αντάμωσε στο δρόμο», «κάποιος άλλος θα βρεθεί από τόσους εδώ γύρω να ψυχοπονέσει τον καημένο», «τάχα δε θα είναι φταίχτης, ποιον χτυπούν χωρίς να φταίξει», «άρχισε λοιπόν και κείνος».
Επίσης, η ποιήτρια καταφεύγει στην ποιητική παραβολή με αλληγορικό τρόπο και
στον εσωτερικό μονόλογο («Τι τα θες ούτε πως τον έχω δει», «Τάχα με τους
άρχοντες»), για να αισθητοποιήσει τις ιδέες της.

2. Ύφος: Το ύφος της είναι λιτό και απλό.

3. Γλώσσα: Η γλώσσα λαϊκή.

πηγή: Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Γ΄Λυκείου, εκ. Βολανάκη



1 σχόλιο:

Stelios Papantoniou είπε...

Γιατί να μη θυμηθούμε την παραβολή του Καλού Σαμαρίτη; Ο καλός σαμαρίτης είδε έναν πληγωμένο, τον περιποιήθηκε, ενώ άλλοι τον προσπέρασαν χωρίς να το βοηθήσουν. Ο συνάνθρωπος είναι αδελφός μας και είμαστε καλοί όταν βοηθούμε, κακοί όταν δεν. Ο κακός άνθρωπος έγινε κακός με το να μη βοηθήσει και με το να σκεφτεί εχθρικά εναντίον του συνανθρώπου του και μάλιστα να χτυπήσει επειδή άλλοι ίσως να τον χτύπησαν.Ηθικά όταν κάμνουμε ό τι κάνουν οι άλλοι είναι απαράδεχτο, γιατί αναμένεται εμείς οι ίδιοι να αποφασίσουμε και να πράξουμε αναλαμβάνοντας την ευθύνη. Τον κακό άνθρωπο διακρίνει η μίμηση και η ανευθυνότητα.
Στέλιος Παπαντωνίου