24.6.14

Προτεινόμενο Θέμα Έκθεσης για Τεχνολογία και Φυσικό Περιβάλλον




Ένας νέος πλανητικός τουρισμός στον «ζωντανό χάρτη» του κόσμου
Η επόπτευση της Οικουμένης εν τω γίγνεσθαι

Η χρήση των προγραμμάτων τού Google Εarth και πιο πρόσφατα τού Live Μaps επιτρέπει την επόπτευση και την πλοήγηση επάνω από οποιοδήποτε μέρος του κόσμου. Το πρώτο πράγμα που αναζητούν οι χρήστες είναι το σπίτι τους και κατόπιν σιγά σιγά επεκτείνουν την πλοήγηση σε διάφορα τοπία ή πόλεις της Γης. Το υλικό είναι τόσο εκτεταμένο ώστε σίγουρα αυτός ο νέος πλανητικός τουρισμός μέσα από το δωμάτιο του κάθε χρήστη δεν εξαντλείται καθόλου εύκολα. Η ιδέα της επόπτευσης του κόσμου και της εστίασης σε κάθε σημείο χωριστά είναι τόσο παλιά όσο η ιδέα ότι ένα θεϊκό μάτι βρίσκεται κάπου ψηλά και βλέπει τα πάντα χωρίς εμπόδιο. Η ίδια μεταφυσική πλάνη διακατέχει τον χρήστη τού Google Εarth, ενώ το Live Μaps τού δίνει ακόμη τη δυνατότητα να βλέπει την τρισδιάστατη όψη των κτιρίων και των πόλεων. Η ιδέα ότι ο κόσμος είναι τόσο μικρός επιβεβαιώνεται από τη χρήση της τεχνολογίας στις επικοινωνίες, αλλά και από την παγκοσμιοποίηση της πληροφορίας και της οικονομίας. Η γήινη σφαίρα δεν είναι πια ένα άθροισμα διαφορετικών τόπων σε απόσταση, αλλά ένα δυναμικό πεδίο πλοήγησης και στόχευσης εδώ ή εκεί, σε ένα αναπαραστατικό πεδίο εικονικής πληροφορίας.
Αυτά τα προγράμματα είναι μάλλον ακόμη στην αρχική φάση της ανάπτυξής τους. Τα αρχεία της πλανητικής εποπτεύσεως διαρκώς θα διευρύνονται. Ο όρος του «ζωντανού χάρτη» ακόμη τώρα σημαίνει ότι ο χάρτης τελεί υπό συνεχή ενημέρωση. Αύριο μπορεί να σημάνει την απευθείας αναμετάδοση, πέρα από τη μορφή των πολλαπλών δορυφορικών φωτογραφιών στη μορφή δορυφορικών λήψεων βίντεο. Τότε η παρακολούθηση της εικόνας του κόσμου θα είναι για τους χρήστες παρακολούθηση συγχρονίας, δηλαδή δεν θα εποπτεύεται η Γη όπως είναι αλλά η Γη καθώς γίνεται. Κάθε αλλαγή, κάθε μετασχηματισμός, κάθε αφήγηση στο φλοιό της Γης θα καταγράφεται κάνοντας τη σύγχρονη ιστορία του κόσμου ένα ενιαίο μέγα γεγονός από το οποίο δεν θα μπορεί να αποδράσει κανείς. […]
[…] Αν σερφάροντας στον παγκόσμιο χάρτη πλησιάσει ο πλανητικός τουρίστας τον Περσικό Κόλπο και διατρέξει τις ακτές του, σίγουρα θα συναντήσει τα νέα τεχνητά νησιά στην παραλία τού Ντουμπάι. Εκτός από τα φοινικόσχημα νησιά, θα συναντήσει ένα άθροισμα 300 νησίδων που είναι υπό κατασκευή και συγκροτούν την εικόνα του παγκόσμιου χάρτη με τις έξι ηπείρους. Πρόκειται για ένα σύνολο «παραδείσιων» συμπλεγμάτων ιδιωτικών κατοικιών που αγοράζονται ήδη από «επώνυμους» κατοίκους όλου του κόσμου.
Ο φλοιός της Γης ανασχηματίζεται. Το πετρέλαιο που συνεχίζει ακόμη να αντλείται από τα έγκατά της μετασχηματίζεται σε εκτοξευόμενη έρημο: ειδικά εξοπλισμένα πλοία εκτοξεύουν τη γη της ερήμου και τη μετατρέπουν σε νέους κόσμους νησιών. Οι πλανητικοί τουρίστες βεβαίως χωρίζονται σε τουρίστες δύο κατηγοριών: σε εκείνους που σερφάρουν στον πλανήτη μέσα από το δωμάτιό τους και σε εκείνους που αγοράζουν και κατοικούν στις νέες ηπείρους τού World Ιsland. Σε κάθε περίπτωση κυριαρχεί η φαντασίωση των ανθρώπων ότι ο κόσμος είναι μια μπάλα, που με την απουσία μιας υπέρτατης δύναμης θεϊκής ο καθένας είναι σε θέση να την περιστρέφει στα χέρια του όπως -για να χρησιμοποιήσω την έκφραση ενός μεταπτυχιακού φοιτητή της Αρχιτεκτονικής- ένα γατάκι στριφογυρίζει παίζοντας αμέριμνο μια μπάλα από μαλλί.
Ίσως η παγκόσμια οικονομική κρίση, η οποία έχει άμεση επίδραση στις συμπεριφορές ευημερίας, να ενισχύσει περαιτέρω το δυνητικό πλανητικό τουρισμό καθώς τα τεχνητά νησιά και οι άλλοι υπό κατασκευή παράδεισοι μοιάζει, προς όφελος του οικουμενικού περιβάλλοντος, να μπαίνουν σε κρίση και να μετατρέπονται σε ερείπια προτού καν ολοκληρωθούν.
Ζήσης Κοτιώνης, «Ένας νέος πλανητικός τουρισμός στον “ζωντανό χάρτη” του κόσμου» (διασκευασμένο), Αρχιτέκτων , ΒΗΜΑ ΙΔΕΩΝ - Τεύχος 27/9/2009


A1. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 120-140 λέξεις.
Μονάδες 25

Β1. Να αναπτύξετε σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων το περιεχόμενο της παρακάτω φράσης του κειμένου «Η ιδέα ότι ο κόσμος είναι τόσο μικρός επιβεβαιώνεται από τη χρήση της τεχνολογίας στις επικοινωνίες, αλλά και από την παγκοσμιοποίηση της πληροφορίας και της οικονομίας».
Μονάδες 10

Β2. α) Να επισημάνετε τρεις περιπτώσεις που ο συγγραφέας επιλέγει μεταφορική χρήση της γλώσσας.
                                                       Μονάδες 3

       β) Να βρείτε τα δομικά στοιχεία της τρίτης παραγράφου του κειμένου «Αν σερφάροντας στον παγκόσμιο χάρτη… κατοίκους όλου του κόσμου».
Μονάδες 4

Β3. α) «Η χρήση των προγραμμάτων του Google Εarth και πιο πρόσφατα του Live Μaps… σε ένα αναπαραστατικό πεδίο εικονικής πληροφορίας».
Με τι είδους συλλογιστική πορεία (παραγωγική-επαγωγική) οργανώνεται η παραπάνω παράγραφος του κειμένου; Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.
       Μονάδες 5

β) Να μετατρέψετε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική «ειδικά εξοπλισμένα πλοία εκτοξεύουν τη γη της ερήμου και τη μετατρέπουν σε νέους κόσμους νησιών».
Μονάδες 3

Β4. α) Να γράψετε ένα συνώνυμο για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου: μέρος, βλέπει, δίνει, ανάπτυξης, γεγονός.
Μονάδες 5

       β) Να γράψετε ένα αντώνυμο για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου: εύκολα, μικρός, ιδιωτικών, απουσία, τεχνητά.
Μονάδες 5

Γ1. Σε άρθρο που θα αναρτηθεί στην επίσημη ιστοσελίδα του σχολείου σας να εκθέσετε τις απόψεις σας σχετικά με α) τις θετικές όψεις και β) τις αρνητικές επιπτώσεις της τεχνολογίας στη ζωή του ανθρώπου και στο φυσικό περιβάλλον.
Μονάδες 40


Aπαντήσεις

Α1. Το κείμενο αναφέρεται στις δυνατότητες που προσφέρει η τεχνολογία στον άνθρωπο να περιηγηθεί στον πλανήτη μέσω ειδικών προγραμμάτων. Αρχικά επισημαίνεται ότι ο πλανητικός τουρισμός είναι σχεδόν ανεξάντλητος και ότι ο χρήστης έχει την αίσθηση ότι παρατηρεί τα πάντα από ψηλά σαν μικρός θεός. Έπειτα διαπιστώνεται ότι η Γη είναι πολύ μικρή, κάτι που γίνεται πιο αισθητό όσο η επικοινωνία και η διάδοση των πληροφοριών γίνονται πιο εύκολα. Στη συνέχεια προβλέπεται ότι στο μέλλον θα μπορούμε να παρακολουθούμε οποιαδήποτε αλλαγή συμβαίνει στον πλανήτη με κάμερες που θα καταγράφουν τα πάντα σε πραγματικό χρόνο. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο Ντουμπάι, όπου ο πλανητικός τουρίστας μπορεί να δει τα τεχνητά νησιά που κατασκευάζονται εκεί. Ακόμη τονίζεται είναι ότι ο πλανήτης συνεχώς αλλάζει και ότι οι άνθρωποι νομίζουν πως έχουν τον έλεγχο, καταλήγοντας στην άποψη ότι η οικονομική κρίση πιθανότατα θα περιορίσει την αλλοίωση του φυσικού περιβάλλοντος.

Β1. Η ιδέα ότι ο κόσμος είναι τόσο μικρός επιβεβαιώνεται από τη χρήση της τεχνολογίας στις επικοινωνίες, αλλά και από την παγκοσμιοποίηση της πληροφορίας και της οικονομίας. Αυτή την εντύπωση ενισχύει ότι μπορούμε να επικοινωνήσουμε μέσω τηλεφώνου ή μέσω διαδικτύου με οποιονδήποτε άνθρωπο σε οποιοδήποτε μέρος του πλανήτη σε πραγματικό χρόνο, να τον ακούσουμε και να τον δούμε, χωρίς να μας εμποδίζει καθόλου η απόσταση. Επιπλέον, οτιδήποτε συμβαίνει στον πλανήτη το μαθαίνουμε σχεδόν την ίδια στιγμή που διαδραματίζεται, βλέπουμε εικόνες από τα γεγονότα και οι σημαντικές ειδήσεις μεταφράζονται σε όλες τις γλώσσες του κόσμου και διαδίδονται με ταχύτατους ρυθμούς παντού. Αλλά ακόμη και η οικονομία είναι παγκόσμια, αφού με αμεσότητα και ταχύτητα οι οικονομικές εξελίξεις π.χ. στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης μπορούν να επηρεάσουν την οικονομία σε όλες τις χώρες του κόσμου. Είναι γεγονός ότι το χρήμα και η αξία του καθορίζεται από τους ίδιους παράγοντες σε κάθε πλευρά του πλανητικού χωριού μας.

Β2. α) πλανητικός τουρισμός,  σερφάροντας στον παγκόσμιο χάρτη, ο κόσμος είναι μια μπάλα.

β) Θεματική περίοδος: «Αν σερφάροντας… τα νέα τεχνητά νησιά στην παραλία του Ντουμπάι»
Λεπτομέρειες: «Εκτός από τα φοινικόσχημα νησιά… όλου του κόσμου»
Πρόταση-κατακλείδα: δεν έχει

Β3. α) Η συλλογιστική πορεία της παραγράφου είναι επαγωγική, αφού από κάτι ειδικό (επόπτευση και πλοήγηση του πλανήτη μέσω των προγραμμάτων του Google Εarth και του Live Μaps) καταλήγει σε κάτι γενικό (η πληροφορία και η οικονομία είναι παγκοσμιοποιημένες, γεγονός που καθιστά τον πλανήτη μας πολύ μικρό).

β) Η γη της ερήμου εκτοξεύεται από ειδικά εξοπλισμένα πλοία και μετατρέπεται σε νέους κόσμους νησιών.

Β4.
Μέρος = τμήμα
Βλέπει = παρατηρεί
Δίνει = παρέχει
Ανάπτυξης = εξέλιξης
Γεγονός = συμβάν


Εύκολα = δύσκολα
Μικρός = μεγάλος
Ιδιωτικών = δημόσιων
Απουσία = παρουσία
Τεχνητά = φυσικά

Γ1.
Επικοινωνιακό πλαίσιο: άρθρο.
Ενδεικτικός τίτλος: «Τεχνολογία Vs Φύση»

Πρόλογος: Αναφορά στην αλματώδη ανάπτυξη της τεχνολογίας τα τελευταία χρόνια, χάρη στην οποία έχουν βελτιωθεί πολλοί τομείς της ανθρώπινης ζωής. Παράλληλα επισήμανση στους κινδύνους που κρύβει η αλόγιστη χρήση των τεχνολογικών μέσων που ενδέχεται να απειλήσουν τον άνθρωπο και το φυσικό περιβάλλον.

Α΄ Ερώτημα

Θετικά της τεχνολογίας για τον άνθρωπο
·         Αντιμετωπίστηκαν πολλές ασθένειες. Ανακαλύφτηκαν τα εμβόλια χάρη στα οποία περιορίστηκαν οι επιδημίες. Μειώθηκε η παιδική θνησιμότητα και αυξήθηκε το προσδόκιμο ζωής. Αυτοί οι παράγοντες συνέβαλαν στη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου του ανθρώπου.
·         Δόθηκε η δυνατότητα σε πιο πολλούς ανθρώπους να μορφωθούν χάρη στην εφεύρεση της τυπογραφίας αρχικά και των ηλεκτρονικών μέσων στη συνέχεια. Περιορίστηκαν οι προκαταλήψεις, οι δεισιδαιμονίες, οι φόβοι.
·         Βελτιώθηκαν οι συνθήκες εργασίας και αυξήθηκε η παραγωγή με αποτέλεσμα να απολαμβάνουν οι άνθρωποι πιο πολλά και πιο ποιοτικά αγαθά. Επίσης, σε ορισμένες περιπτώσεις, μειώθηκε ο χρόνος εργασίας, αφού κάποιες εργασίες αυτοματοποιήθηκαν, και αυξήθηκε ο ελεύθερος χρόνος.

Θετικά της τεχνολογίας για το φυσικό περιβάλλον
·         Αξιοποιήθηκαν με σωστό και αποτελεσματικό τρόπο οι πλούσιες πλουτοπαραγωγικές πηγές για το καλό της ανθρωπότητας.
·         Οι εξελίξεις στην Ιατρική χρησιμοποιήθηκαν από τους επιστήμονες για να αντιμετωπιστούν ασθένειες στα ζώα ή για να διασωθούν κάποια σπάνια είδη ζώων.

Αρνητικά της τεχνολογίας για τον άνθρωπο

·         Οι εκπεμπόμενοι ρύποι ευθύνονται για την εμφάνιση ασθενειών. Επίσης οι κακές τυποποιημένες παραγόμενες τροφές ευθύνονται για την παχυσαρκία.
·         Σε ψυχολογικό επίπεδο οι άνθρωποι που ζούνε στις μεγαλουπόλεις και εξαρτώνται από τα τεχνολογικά μέσα απέχοντας από τη ζωή στη Φύση, εμφανίζουν ψυχικά νοσήματα και είναι επιρρεπείς στην κατάθλιψη. Επίσης υιοθετούν καταναλωτικό πρότυπο ζωής και συχνά απομονώνονται και αλλοτριώνονται.
·          Απειλείται η ιδιωτική ζωή, μια και οι άνθρωποι σήμερα παρέχουν τα προσωπικά τους δεδομένα σε ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης χωρίς να αναλογίζονται πού μπορεί να χρησιμοποιηθούν αυτά τα στοιχεία. Επιπλέον, πολλοί άνθρωποι εθίζονται στη χρήση των τεχνολογικών μέσων (κινητά τηλέφωνα, Η/Υ, διαδίκτυο) και συχνά περνούν το χρόνο τους σε ανούσιες περιηγήσεις, τη στιγμή που θα μπορούσαν να ασχοληθούν με τη μόρφωση, την καλλιέργειά τους ή τη διαμόρφωση πολιτικής σκέψης.

Αρνητικά της τεχνολογίας στο φυσικό περιβάλλον

·         Ρύπανση υδάτων, εδαφών και ατμόσφαιρας με συνέπεια να απειλείται η φυσική ισορροπία και να απειλούνται με εξαφάνιση πολλά είδη ζώων.
·         Εξάντληση των φυσικών πόρων. Υπερεκμετάλλευση του γήινου πλούτου σε σημείο που να μην προλαβαίνει η Φύση να ανανεωθεί.
·         Τσιμεντοποίηση μεγάλων εκτάσεων και ανοικοδόμηση ακόμη και μέσα σε δάση. Με τον τρόπο αυτό και η φυσική ισορροπία διασαλεύεται και χάνεται κάθε έννοια μέτρου και αισθητικής. Κυριαρχεί η ασχήμια σε βάρος της φυσικής ομορφιάς με μοναδικό γνώμονα το κέρδος.

Επίλογος: Αισιοδοξία ότι θα επικρατήσει η λογική και ότι οι δυνάμεις των μεγαλύτερων και των νέων θα συσπειρωθούν προκειμένου να βρεθεί η καλύτερη δυνατή λύση. Άλλωστε η τεχνολογία και η ανάπτυξή της δεν μπορεί και δεν πρέπει να ανακοπεί. Το μόνο που χρειάζεται είναι σχεδιασμός και να υπάρχει μέριμνα ώστε να μη βλάπτεται ούτε ο άνθρωπος, ούτε και το περιβάλλον.

Υπογραφή

Δεν υπάρχουν σχόλια: