24.6.14

Προτεινόμενο Θέμα Έκθεσης για Τεχνολογία και Φυσικό Περιβάλλον




Ένας νέος πλανητικός τουρισμός στον «ζωντανό χάρτη» του κόσμου
Η επόπτευση της Οικουμένης εν τω γίγνεσθαι

Η χρήση των προγραμμάτων τού Google Εarth και πιο πρόσφατα τού Live Μaps επιτρέπει την επόπτευση και την πλοήγηση επάνω από οποιοδήποτε μέρος του κόσμου. Το πρώτο πράγμα που αναζητούν οι χρήστες είναι το σπίτι τους και κατόπιν σιγά σιγά επεκτείνουν την πλοήγηση σε διάφορα τοπία ή πόλεις της Γης. Το υλικό είναι τόσο εκτεταμένο ώστε σίγουρα αυτός ο νέος πλανητικός τουρισμός μέσα από το δωμάτιο του κάθε χρήστη δεν εξαντλείται καθόλου εύκολα. Η ιδέα της επόπτευσης του κόσμου και της εστίασης σε κάθε σημείο χωριστά είναι τόσο παλιά όσο η ιδέα ότι ένα θεϊκό μάτι βρίσκεται κάπου ψηλά και βλέπει τα πάντα χωρίς εμπόδιο. Η ίδια μεταφυσική πλάνη διακατέχει τον χρήστη τού Google Εarth, ενώ το Live Μaps τού δίνει ακόμη τη δυνατότητα να βλέπει την τρισδιάστατη όψη των κτιρίων και των πόλεων. Η ιδέα ότι ο κόσμος είναι τόσο μικρός επιβεβαιώνεται από τη χρήση της τεχνολογίας στις επικοινωνίες, αλλά και από την παγκοσμιοποίηση της πληροφορίας και της οικονομίας. Η γήινη σφαίρα δεν είναι πια ένα άθροισμα διαφορετικών τόπων σε απόσταση, αλλά ένα δυναμικό πεδίο πλοήγησης και στόχευσης εδώ ή εκεί, σε ένα αναπαραστατικό πεδίο εικονικής πληροφορίας.
Αυτά τα προγράμματα είναι μάλλον ακόμη στην αρχική φάση της ανάπτυξής τους. Τα αρχεία της πλανητικής εποπτεύσεως διαρκώς θα διευρύνονται. Ο όρος του «ζωντανού χάρτη» ακόμη τώρα σημαίνει ότι ο χάρτης τελεί υπό συνεχή ενημέρωση. Αύριο μπορεί να σημάνει την απευθείας αναμετάδοση, πέρα από τη μορφή των πολλαπλών δορυφορικών φωτογραφιών στη μορφή δορυφορικών λήψεων βίντεο. Τότε η παρακολούθηση της εικόνας του κόσμου θα είναι για τους χρήστες παρακολούθηση συγχρονίας, δηλαδή δεν θα εποπτεύεται η Γη όπως είναι αλλά η Γη καθώς γίνεται. Κάθε αλλαγή, κάθε μετασχηματισμός, κάθε αφήγηση στο φλοιό της Γης θα καταγράφεται κάνοντας τη σύγχρονη ιστορία του κόσμου ένα ενιαίο μέγα γεγονός από το οποίο δεν θα μπορεί να αποδράσει κανείς. […]
[…] Αν σερφάροντας στον παγκόσμιο χάρτη πλησιάσει ο πλανητικός τουρίστας τον Περσικό Κόλπο και διατρέξει τις ακτές του, σίγουρα θα συναντήσει τα νέα τεχνητά νησιά στην παραλία τού Ντουμπάι. Εκτός από τα φοινικόσχημα νησιά, θα συναντήσει ένα άθροισμα 300 νησίδων που είναι υπό κατασκευή και συγκροτούν την εικόνα του παγκόσμιου χάρτη με τις έξι ηπείρους. Πρόκειται για ένα σύνολο «παραδείσιων» συμπλεγμάτων ιδιωτικών κατοικιών που αγοράζονται ήδη από «επώνυμους» κατοίκους όλου του κόσμου.
Ο φλοιός της Γης ανασχηματίζεται. Το πετρέλαιο που συνεχίζει ακόμη να αντλείται από τα έγκατά της μετασχηματίζεται σε εκτοξευόμενη έρημο: ειδικά εξοπλισμένα πλοία εκτοξεύουν τη γη της ερήμου και τη μετατρέπουν σε νέους κόσμους νησιών. Οι πλανητικοί τουρίστες βεβαίως χωρίζονται σε τουρίστες δύο κατηγοριών: σε εκείνους που σερφάρουν στον πλανήτη μέσα από το δωμάτιό τους και σε εκείνους που αγοράζουν και κατοικούν στις νέες ηπείρους τού World Ιsland. Σε κάθε περίπτωση κυριαρχεί η φαντασίωση των ανθρώπων ότι ο κόσμος είναι μια μπάλα, που με την απουσία μιας υπέρτατης δύναμης θεϊκής ο καθένας είναι σε θέση να την περιστρέφει στα χέρια του όπως -για να χρησιμοποιήσω την έκφραση ενός μεταπτυχιακού φοιτητή της Αρχιτεκτονικής- ένα γατάκι στριφογυρίζει παίζοντας αμέριμνο μια μπάλα από μαλλί.
Ίσως η παγκόσμια οικονομική κρίση, η οποία έχει άμεση επίδραση στις συμπεριφορές ευημερίας, να ενισχύσει περαιτέρω το δυνητικό πλανητικό τουρισμό καθώς τα τεχνητά νησιά και οι άλλοι υπό κατασκευή παράδεισοι μοιάζει, προς όφελος του οικουμενικού περιβάλλοντος, να μπαίνουν σε κρίση και να μετατρέπονται σε ερείπια προτού καν ολοκληρωθούν.
Ζήσης Κοτιώνης, «Ένας νέος πλανητικός τουρισμός στον “ζωντανό χάρτη” του κόσμου» (διασκευασμένο), Αρχιτέκτων , ΒΗΜΑ ΙΔΕΩΝ - Τεύχος 27/9/2009