18.2.10

Αγωγή Υγείας


Εδώ και αρκετούς μήνες συμμετέχω στο πρόγραμμα «αγωγής υγείας» που έχουμε οργανώσει στο Λύκειο της Αριδαίας. Είναι μια προσπάθεια που γίνεται με πολλή αγάπη και με τη συνδρομή τεσσάρων συναδέλφων και είκοσι παιδιών. Το θέμα που μας απασχολεί φέτος είναι η διαφορετικότητα γενικά και η αναπηρία ειδικότερα. Στις συναντήσεις μας τα παιδιά παίρνουν μέρος σε βιωματικές δραστηριότητες και σε παιχνίδια ρόλων που συμπληρώνονται από κατάθεση απόψεων πάνω στα θέματα που μας απασχολούν. Φροντίζουμε όμως να τεκμηριώνουμε και θεωρητικά - ακαδημαϊκά αρκετά από όσα θίγονται στις συναντήσεις μας. Στόχος μας είναι τόσο η ενημέρωση των μαθητών για σημαντικά κοινωνικά ζητήματα, όσο και η προώθηση του διαλόγου και της ελευθερίας της έκφρασης. Τασσόμαστε κατά του δογματισμού και του φανατισμού και προάγουμε την ομαδικότητα και την κοινωνικοποίηση.

Στη σημερινή συνάντηση επικεντρωθήκαμε στη διαφορετικότητα ανάμεσα στον άντρα και στη γυναίκα στη σύγχρονη κοινωνία. Μετά την προβολή ενός ντοκιμαντέρ με ανάλογο περιεχόμενο μοιράσαμε στα παιδιά ένα ερωτηματολόγιο στο οποίο καταθέσαμε εμπειρίες που αντικατοπτρίζουν το ρόλο που έχει θεμελιώσει η κοινωνία για τα αγόρια και για τα κορίτσια. Στη συνέχεια μοιραστήκαμε τις απόψεις μας και σε μια συζήτηση στρογγυλής τραπέζης επισημάναμε τα στερεότυπα που υπάρχουν στην κοινωνία μας, και προσδιορίσαμε παρόλα αυτά την αναγκαιότητα ύπαρξης ρόλων προκειμένου για την κοινωνική συνοχή. Παράλληλα καταρρίψαμε πρακτικές και ιδέες παρωχημένες και καταλήξαμε πως μπορεί άντρες και γυναίκες να είναι διαφορετικοί, αλλά έχουν μια κοινή συνισταμένη: είναι άνθρωποι και πολίτες ενεργοί, σε μια κοινωνία μεταβατική που έχει ανάγκη από επαναπροσδιορισμό κάποιων αξιών και ιδεών. Μπορεί τα πράγματα να είναι συγκεχυμένα, αλλά είναι στο χέρι μας να κάνουμε πράξη την ισότητα και να διασφαλίσουμε τα ανθρώπινα δικαιώματα δίνοντας πρώτα οι ίδιοι το καλό παράδειγμα με τις επιλογές μας.

Η συνάντηση μπορεί να μην ήταν άκρως επιτυχημένη και η ομάδα να μην είχε καλή συγκέντρωση (δεδομένου ότι σήμερα δώσαμε βαθμούς και υπήρχε μια μικρή αναστάτωση στους μαθητές), αλλά τουλάχιστον δόθηκαν κάποια ερεθίσματα για περαιτέρω σκέψη και αναζήτηση… Το πιο βασικό είναι ότι μέσα από αυτά τα προγράμματα (για τα οποία ομολογώ πως δεν έχω εμπειρία, τώρα μαθαίνω κι εγώ μαζί με τα παιδιά) οι μαθητές παραμένουν στο χώρο του σχολείου, μαθαίνουν να τον αγαπούν και να τον σέβονται και επιλέγουν τη μάθηση, τη συζήτηση και την παρέα από τις άσκοπες περιπλανήσεις εδώ κι εκεί. Μακάρι όλοι οι συνάδελφοι να αναλαμβάνουν τέτοια προγράμματα: ανοίγονται ορίζοντες και αναπτύσσονται στενές σχέσεις σεβασμού και αγάπης με τους μαθητές σε μια εποχή που ο εκπαιδευτικός του δημοσίου σχολείου απαξιώνεται, βάλλεται από την κοινωνία και φορτώνεται την ταμπέλα του τεμπέλη και του άχρηστου από τους συμπολίτες μας…

7 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

ο νεος οταν θελει να εκφραστεί
δεν μιλά πάντοτε με λόγια
αυτο που αφήνει να μιλά ειναι η ψυχή το πρόσωπο
και όλο του το σώμα

Το σχολείο ο άγιος της γνώσης ο ναός δεν τον ενθουσιάζει
αυτός μουτζουρώνει τους τοίχους και μαζί τις ψυχές των δασκάλων του

Μα ποια οργάνωση; και πότε θα βρεθεί
να διαβάσει τα μηνύματα του νέου
που βρωντωφωνάζουν μέσα στην σιωπή

τρυπάνε την ψυχή τους οι έφηβοι
για να την στολίσουν με διάφορα σιδερικά
γιατί ποτε κανείς δεν τους στόλισε
με λογια παρηγορητικά

και ξαφνικά κάποιοι δάσκαλοι ακτιβιστές
ορθώνουν αντίσταση Αγωγής και Υγείας

Υγεία στο μυαλό και την ψυχή
για να χτυπήσουν
την πληγή της εκπαίδευσης που αιμωραγεί

Τσαβδάρης Ευάγγελος

Ειρήνη Μαραγκόζη είπε...

Βαγγέλη, καλέ μου φίλε και συνάδελφε ευχαριστώ πολύ για το υπέροχο ποίημα. Δίχως τη δική σου συνδρομή και δίχως το όραμά σου δεν θα συμμετείχα ποτέ σε κάποιο τέτοιο πρόγραμμα και δεν θα εισέπραττα τόση χαρά...

Ανδρέας Ζουρδός είπε...

Συγχαρητήρια για την ευαισθητοποιήση σας σε αυτό το θέμα.Μερικά θέματα που θέλω να θίξω: Η τεράστια έλλειψη επιστημονικής κατανόησης από τα παιδιά (αυτό που αγγλιστί αναφέρεται στην βιβλιογραφία ως scientific literacy). Γι' αυτό δεν φταίνε τα παιδιά αλλά η κρεατομηχανή της ελληνικής παιδείας που θέλει παιδιά-πρόβατα απαλλαγμένα από διαδικασίες κριτικής σκέψης.Επίσης τα πρότυπα στα οποία εκτίθονται, ο βομβαρδισμός από σκηνές που οι πρωταγωνιστές των ταινιών καπνίζουν , τα υπερβολικά αντρικά και γυναικεία σώματα που δημιουργούν θλιμμένους εφήβους με συμπλέγματα για το σώμα τους. Ας προσθέσουμε και την ελλειπή ενημέρωση και πολλές φορές φοβία για την γυμναστική από τους γονείς, τότε βλέπουμε πως η σωματική και η πνευματική αφασία των μαθητών είναι σχεδόν αναπόφευκτη.

Ειρήνη Μαραγκόζη είπε...

Σε μια κοινωνία με τόση ελευθερία, τόση πληροφορία και τόσα ερεθίσματα είναι λογικό να συνυπάρχει το καλό με το κακό. Όντως τα πρότυπα που προβάλλονται είναι συχνά κακής ποιότητας και πολλά νέα παιδιά παρασύρονται ή παρουσιάζουν ψυχικά νοσήματα. Όμως θεωρώ πως τη μεγαλύτερη ευθύνη την έχει η οικογένεια.
Ένα παιδί που έχει καλές αρχές, που είναι ισορροπημένο, που έχει μεγαλώσει με αγάπη, διάλογο και κατανόηση, δεν υπάρχει περίπτωση να χαθεί και να παρασυρθεί. Όσο οι γονείς είναι ουσιαστικά κοντά στα παιδιά τους και όσο το σχολείο δίνει ευκαιρίες για έκφραση κάθε είδους και για προβληματισμό, δεν ανησυχώ. Κι έχω πολλούς μαθητές στο σχολείο, που είναι καλά παιδιά, που έχουν ήθος και ευγένεια, που η ψυχή τους είναι αγνή και οι στόχοι τους μεγάλοι!
Ανησυχώ όμως για τα παιδιά που μεγαλώνουν μόνα, που οι γονείς δεν πατάνε ποτέ στο σχολείο, για τα παιδιά που δέχονται βία στο σπίτι ή για εκείνα που τους έμαθαν πως το χρήμα είναι η μόνη αξία και όχι η γνώση και η καθαρή συνείδηση...

Ειρήνη Μαραγκόζη είπε...

Όσο για το θέμα της επιστημονικής κατανόησης που θίξατε, συμφωνώ πως πολλά παιδιά αδυνατούν να καταλάβουν ένα απαιτητικό κείμενο ή να διατυπώσουν σκέψεις για αυτό. Το μυαλό των ανθρώπων όμως δεν ανοίγει από τη μία στιγμή στην άλλη. Χρειάζεται προετοιμασία συστηματική από το δημοτικό ακόμη. Και εκεί την ευθύνη την έχουν και οι γονείς και οι δάσκαλοι. Χρειάζεται στενή συνεργασία οικογένειας και σχολείου για να μάθει το παιδί να δουλεύει σωστά το μυαλουδάκι του. Αν το περιβάλλον είναι νωθρό και στεγνό από ιδέες, και το παιδί νωθρό θα γίνει. Κι όταν φτάσει στο λύκειο, δεν θα καταλαβαίνει τίποτα, σε κανένα μαθημα.

Ανδρέας Ζουρδός είπε...

"Το μυαλό των ανθρώπων όμως δεν ανοίγει από τη μία στιγμή στην άλλη. Χρειάζεται προετοιμασία συστηματική από το δημοτικό ακόμη."

Συμφωνώ. Πάλι υπάρχουν πολλές μεταβλητές που επηρεάζουν την πρόοδο των παιδιών. Το κοινωνικοοικονομικό προφίλ των γονέων είναι, δυστυχώς, πολύ σημαντικό, δεν ξέρω αν συμφωνείτε. Είναι εφικτό,και σε τι βαθμό, να ξεπεραστούν οι κοινωνικές ανισότητες και οι προσχηματισμένες απόψεις/προκαταλήψεις των γονέων στις οποίες εκτίθενται οι μαθητές;
Πόσο εφικτό είναι να φύγουμε από τα στερεότυπα του "φυτού" , του "σπασίκλα" ; Με άλλο λόγια να ξεπεράσουμε αυτήν την διχοτόμηση του "επαναστάτη χωρίς αιτία" που απορρίπτει το βιβλίο και του "φυτού" που απορρίπτει την κοινωνική ζωή.Όσον αφορά το δημοτικό πού πιστεύετε ότι είναι η ρίζα του κακού; Έχω διαβάσει διάφορα άρθρα ξένων επιστημόνων στο θέμα και τονίζουν ότι τα παιδιά, από το δημοτικό, δεν έχουν ευχέρεια στην ανάγνωση ενός κειμένου.Είναι έτσι και στην Ελλάδα;Παραθέτω ένα σχετικό λινκ , νομίζω ότι είναι αξιόλογο.

http://www.childrenofthecode.org/

Ειρήνη Μαραγκόζη είπε...

Υπάρχει ιδιαίτερος κλάδος στην Παιδαγωγική, η Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης που μελετά το κατά πόσο το κοινωνικοοικονομικό προφίλ των γονέων επηρεάζει την πορεία των παιδιών στο σχολείο. Τα αποτελέσματα των ερευνών είναι εντυπωσιακά, διότι μόλις ένα 3-5% των παιδιών που δεν προέρχονται από οικογενειακό περιβάλλον που προωθεί τη μάθηση και τις σπουδές, καταφέρνει να σπουδάσει. Τα υπόλοιπα παιδιά, ακόμη κι αν είναι ευφυή, ακόμη κι αν το σχολείο είναι καλό, χάνονται. Επίσης, βάσει αυτών των ερευνών, οι πτυχιούχοι δεν είναι οι πιο ευφυείς της κοινωνίας. Είναι άνθρωποι μέσης ευφυΐας, που όμως ακολούθησαν την πεπατημένη ενός έτοιμου συστήματος και με τη στήριξη του οικογενειακού περιβάλλοντος πέτυχαν στις εξετάσεις του πανεπιστημίου και ανέβηκαν ένα σκαλοπάτι στην κοινωνική κλίμακα.

Όσον αφορά τα στερεότυπα (σπασίκλας, φυτό κλπ) υπάρχουν και στο σχολείο, όπως και στην κοινωνία. Όμως πλέον ο καλός μαθητής μπορεί να είναι ταυτόχρονα και καλός αθλητής ή να παίζει κιθάρα σε κάποιο συγκρότημα κλπ. Θέλω να πω πως καλός μαθητής σημαίνει και άνθρωπος με ευρύτερα ενδιαφέροντα, πολύπλευρος. Είναι λάθος οι γονείς να καθοδηγούν τα παιδιά στο να διαβάζουν μόνο για το σχολείο, γιατί τότε -ας μου επιτραπεί η έκφραση- αποβλακώνονται και τους κολλάν το παρατσούκλι του "φυτού". Πρέπει να έχουν κοινωνική ζωή, να είναι δυναμικοί και να δοκιμάζουν πολλές δραστηριότητες που θα τους δώσουν κοινωνική αναγνώριση στη μικροκοινωνία του σχολείου.

Διάβασα το πολύ ενδιαφέρον link. Πράγματι, σε ένα διαγωνισμό πανευρωπαϊκό αναφορικά με την κατανόηση κειμένου που γίνεται ανά δυο χρόνια στα σχολεία, η Ελλάδα καταλαμβάνει συστηματικά τις τελευταίες θέσεις. Μεγάλη συζήτηση το γιατί συμβαίνει αυτό, αλλά σύντομα θα σας πω την άποψή μου για τα παιδιά του λυκείου. Στην πρώτη λυκείου πολλά παιδιά έρχονται απροετοίμαστα, στα απολυτήριά τους όμως οι βαθμοί είναι τεράστιοι. Στην προσπάθειά τους οι συνάδελφοι να μη στιγματίσουν τους μαθητές με χαμηλή βαθμολογία, ώστε να μην τους αποθαρρύνουν, κάνουν το αντίθετο. Έτσι όμως τα παιδιά επαναπαύονται θεωρώντας πως είναι καλοί και δεν προσπαθούν περισσότερο. Άλλο πρόβλημα είναι πως τα βιβλία των νέων ελληνικών στο λύκειο είναι απαράδεκτα. Τα κείμενα είναι παρωχημένα και τεράστια. Συχνά χάνουμε όλη την ώρα μόνο και μόνο για να διαβάσουμε ένα κατεβατό που δεν εξιτάρει το μέσο έφηβο. Άλλο πρόβλημα είναι πως οι πιο πολλοί μαθητές δεν διαβάζουν εξωσχολικά βιβλία ή εφημερίδες. Επιπλέον δεν ξέρουν να κάνουν διάλογο, διότι δεν συζητούν θέματα κοινωνικά κλπ. Συζητούν κυρίως για τις ομάδες, για τα σήριαλ στην τηλεόραση, για ρούχα, αυτοκίνητα κλπ. Η σκέψη όμως για να ξεδιπλωθεί θέλει προβληματισμό. Στο σχολείο τον προσφέρουμε τον προβληματισμό, αλλά δεν αρκεί, θέλει και συνέχεια. Βασικά, θέλει να έχεις και λίγο το μικρόβιο της προσωπικής εξέλιξης...