23.2.10

Εποχές απαξίωσης

Απογοήτευση και μόνο απογοήτευση εισπράττω τις τελευταίες μέρες από ορισμένους μαθητές τους οποίους βαθμολόγησα με υψηλή βαθμολογία, ενώ δεν άξιζαν. Επικρατεί βλέπετε η άποψη ότι αφού είναι γ' λυκείου και δεν δημιουργούν προβλήματα με τη συμπεριφορά τους, πρέπει ο εκπαιδευτικός να τους βοηθήσει για να πάρουν ένα καλό απολυτήριο και για να βοηθηθούν στις πανελλαδικές... ακόμη κι αν δεν αποδίδουν στα μαθήματα. 

Άλλωστε τα καημένα τα παιδιά δεν προλαβαίνουν να είναι σωστά στις υποχρεώσεις τους... ο φόρτος εργασίας είναι μεγάλος: αμέσως μετά το σχολείο τρέχουν στο φροντιστήριο και από εκεί κατευθείαν στο σπίτι. Κι έτσι την άλλη μέρα στο σχολείο δεν είναι διαβασμένοι, διότι δεν πρόλαβαν και διότι είχαν άλλες εργασίες να κάνουν για το φροντιστήριο. "Δεν πειράζει, παιδί μου, τουλάχιστον να προσέχεις στο μάθημα και να συμμετέχεις", λες (πού φτάσαμε, να κάνουμε υποχωρήσεις σε όλα). Και πραγματικά αυτό περιμένω, τουλάχιστον να συμμετέχουν. Εκείνοι όμως κάθονται βουβοί και κοιτούν το άπειρο με δυο - τρεις εξαιρέσεις. 

Είναι οι ίδιοι μαθητές που λίγες μέρες πριν από τη βαθμολογία συμμετείχαν, είναι οι ίδιοι που με πλεύρισαν για να δεσμευτώ πως θα τους βοηθήσω στο τετράμηνο, είναι οι ίδιοι που αντιμετωπίζουν το σχολείο ως πάρεργο και έχουν την ψευδαίσθηση πως επειδή πηγαίνουν φροντιστήριο, θα μπουν και στη σχολή που θέλουν. Και τώρα που πήραν τον καλό βαθμό είναι σαν να σου λένε: "Είσαι κορόιδο. Εμείς και το σχολείο και εσένα σε έχουμε γραμμένο. Μόνο ο βαθμός μάς ενδιέφερε". 

Κι ας πασχίζω εγώ να τους εξηγήσω πέντε πράγματα, κι ας σκέφτομαι συνεχώς τον τρόπο για να κάνω το μάθημα το δυνατόν πιο ενδιαφέρον. Τίποτα. Το απόλυτο τίποτα. Διότι δεν υπάρχει αγάπη για μάθηση, δεν υπάρχει φιλότιμο. Τα παιδιά είναι ρομπότ. Τους λένε όλοι ότι το δημόσιο σχολείο δεν αξίζει, ότι οι καθηγητές είναι άχρηστοι και αυτοί το πιστεύουν και το χρησιμοποιούν ως δικαιολογία για την τεμπελιά τους. Και είναι τόσο προγραμματισμένοι που μόλις τους πω ότι θα τους κατεβάσω το βαθμό, αμέσως κινητοποιούνται... Μόνο τότε και για λίγο. Δηλαδή πρέπει να τους χειρίζομαι για να έχω αποτέλεσμα; Πρέπει να τους απειλώ; Ε, όχι. Δεν θέλω κι ας αναγκάζομαι να το κάνω πού και πού, όπως σήμερα το πρωί. Και φώναξα και ενημέρωσα πως στο άλλο τετράμηνο τα πράγματα θα είναι πολύ διαφορετικά. Μα, τι περιμένε λοιπόν; Να μη δίνετε τίποτα και να παίρνετε τα πάντα; Ή μήπως θέλετε ο εκπαιδευτικός να μην ενδιαφέρεται για να έχετε μετά δικαιολογία να λέτε πως είναι άχρηστος; Προφανώς ο εκπαιδευτικός που δουλεύει δεν σας συμφέρει, διότι σας ζορίζει. Μα, καλά σε τι εποχές απαξίωσης ζούμε;

Έτσι λοιπόν περνά η ζωή στο δημόσιο σχολείο: με πολύ λίγη ηθική ικανοποίηση, με πολλή στεναχώρια, με ελάχιστες οικονομικές απολαβές και με πολλή δουλειά παρόλα αυτά. Από τις οχτώ το πρωί ως τις επτά το βράδυ στο πόδι: να κάνεις σωστά τη δουλειά σου, να προετοιμαστείς για την άλλη μέρα, να διορθώσεις τετράδια και εκθέσεις. Και το μόνο που λαμβάνεις είναι ένα χαμόγελο ειρωνείας που το αισθάνεσαι να σε πληγώνει και να σου γκρεμίζει ό,τι ωραίο έχεις στην ψυχή σου...

18.2.10

Αγωγή Υγείας


Εδώ και αρκετούς μήνες συμμετέχω στο πρόγραμμα «αγωγής υγείας» που έχουμε οργανώσει στο Λύκειο της Αριδαίας. Είναι μια προσπάθεια που γίνεται με πολλή αγάπη και με τη συνδρομή τεσσάρων συναδέλφων και είκοσι παιδιών. Το θέμα που μας απασχολεί φέτος είναι η διαφορετικότητα γενικά και η αναπηρία ειδικότερα. Στις συναντήσεις μας τα παιδιά παίρνουν μέρος σε βιωματικές δραστηριότητες και σε παιχνίδια ρόλων που συμπληρώνονται από κατάθεση απόψεων πάνω στα θέματα που μας απασχολούν. Φροντίζουμε όμως να τεκμηριώνουμε και θεωρητικά - ακαδημαϊκά αρκετά από όσα θίγονται στις συναντήσεις μας. Στόχος μας είναι τόσο η ενημέρωση των μαθητών για σημαντικά κοινωνικά ζητήματα, όσο και η προώθηση του διαλόγου και της ελευθερίας της έκφρασης. Τασσόμαστε κατά του δογματισμού και του φανατισμού και προάγουμε την ομαδικότητα και την κοινωνικοποίηση.

Στη σημερινή συνάντηση επικεντρωθήκαμε στη διαφορετικότητα ανάμεσα στον άντρα και στη γυναίκα στη σύγχρονη κοινωνία. Μετά την προβολή ενός ντοκιμαντέρ με ανάλογο περιεχόμενο μοιράσαμε στα παιδιά ένα ερωτηματολόγιο στο οποίο καταθέσαμε εμπειρίες που αντικατοπτρίζουν το ρόλο που έχει θεμελιώσει η κοινωνία για τα αγόρια και για τα κορίτσια. Στη συνέχεια μοιραστήκαμε τις απόψεις μας και σε μια συζήτηση στρογγυλής τραπέζης επισημάναμε τα στερεότυπα που υπάρχουν στην κοινωνία μας, και προσδιορίσαμε παρόλα αυτά την αναγκαιότητα ύπαρξης ρόλων προκειμένου για την κοινωνική συνοχή. Παράλληλα καταρρίψαμε πρακτικές και ιδέες παρωχημένες και καταλήξαμε πως μπορεί άντρες και γυναίκες να είναι διαφορετικοί, αλλά έχουν μια κοινή συνισταμένη: είναι άνθρωποι και πολίτες ενεργοί, σε μια κοινωνία μεταβατική που έχει ανάγκη από επαναπροσδιορισμό κάποιων αξιών και ιδεών. Μπορεί τα πράγματα να είναι συγκεχυμένα, αλλά είναι στο χέρι μας να κάνουμε πράξη την ισότητα και να διασφαλίσουμε τα ανθρώπινα δικαιώματα δίνοντας πρώτα οι ίδιοι το καλό παράδειγμα με τις επιλογές μας.

Η συνάντηση μπορεί να μην ήταν άκρως επιτυχημένη και η ομάδα να μην είχε καλή συγκέντρωση (δεδομένου ότι σήμερα δώσαμε βαθμούς και υπήρχε μια μικρή αναστάτωση στους μαθητές), αλλά τουλάχιστον δόθηκαν κάποια ερεθίσματα για περαιτέρω σκέψη και αναζήτηση… Το πιο βασικό είναι ότι μέσα από αυτά τα προγράμματα (για τα οποία ομολογώ πως δεν έχω εμπειρία, τώρα μαθαίνω κι εγώ μαζί με τα παιδιά) οι μαθητές παραμένουν στο χώρο του σχολείου, μαθαίνουν να τον αγαπούν και να τον σέβονται και επιλέγουν τη μάθηση, τη συζήτηση και την παρέα από τις άσκοπες περιπλανήσεις εδώ κι εκεί. Μακάρι όλοι οι συνάδελφοι να αναλαμβάνουν τέτοια προγράμματα: ανοίγονται ορίζοντες και αναπτύσσονται στενές σχέσεις σεβασμού και αγάπης με τους μαθητές σε μια εποχή που ο εκπαιδευτικός του δημοσίου σχολείου απαξιώνεται, βάλλεται από την κοινωνία και φορτώνεται την ταμπέλα του τεμπέλη και του άχρηστου από τους συμπολίτες μας…