27.7.06

ΤΟ "ΓΝΩΣΤΟ" ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΩΣ ΝΑ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΘΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ



Στο τελικό διαγώνισμα των Πανελλαδικών Εξετάσεων το Γνωστό της Αρχαίας Ελληνικής βαθμολογείται με άριστα το 60. Η δομή του τεστ είναι η ακόλουθη:
1) Ζητείται μετάφραση ενός αποσπάσματος από τις διδαγμένες ενότητες του βιβλίου Αρχαίος Ελληνικός Φιλοσοφικός Λόγος. Βαθμολογείται με άριστα το 10. Η μόνη μέθοδος για να πετύχουμε το επιθυμητό 10 είναι το συστηματικό και τακτικό διάβασμα της μετάφρασης. Εάν αφήσουμε αδιάβαστες ενότητες, αυτές θα συσσωρευτούν στο τέλος με αποτέλεσμα να πελαγώσουμε. Γι’ αυτό πρέπει να διαβάζουμε συγκεντρωμένα και προσεκτικά κάθε εβδομάδα ό,τι καινούριο παραδίδεται από το φροντιστήριο και το σχολείο. Όταν την άνοιξη θα έχουμε τελειώσει την ύλη, θα είναι όλα γνωστά και αφομοιωμένα· είναι εγγυημένο ότι η επανάληψη θα βγει πανεύκολα, γρήγορα και ξεκούραστα, κάτι που θα τονώσει την αυτοπεποίθησή μας για το τελικό διαγώνισμα (και θα μας αφήσει και περισσότερο ελεύθερο χρόνο!!).
2) Ερωτήσεις κρίσης, γνώσης και κατανόησης του αποσπάσματος ή των αποσπασμάτων που έχουν δοθεί. Συνήθως είναι τρεις ερωτήσεις που βαθμολογούνται από 10 μονάδες, δηλαδή στο σύνολο μπορούμε να πάρουμε 30 μονάδες. Οι δύο ερωτήσεις αναφέρονται αποκλειστικά στο αμετάφραστο γνωστό απόσπασμα και η τρίτη, αν υπάρχει, είναι συνδυαστική και η απάντησή της αναφέρεται στο αμετάφραστο γνωστό απόσπασμα και σε ένα ακόμη μεταφρασμένο και διδαγμένο απόσπασμα. Ένα είναι το βασικό ζήτημα που πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας: Η απάντηση είναι μέσα στο κείμενο που έχουμε μπροστά μας! Να θυμάστε ότι όλα τα σχόλια που έχουν γραφεί για οποιοδήποτε γραμματειακό κείμενο έχουν βγει από το μυαλό ανθρώπων και είναι απλώς απόψεις. Επομένως ο καθένας μας, αν έχει να εκφράσει κάποιον προβληματισμό για το κείμενο που διαβάζει, πρέπει να το κάνει δίχως δισταγμό. Παράλληλα, όμως, πρέπει να διαβάζουμε σε κάθε μάθημα τα σχόλια που μας έχουν δοθεί από το φροντιστήριο ή το σχολείο, γιατί βοηθούν τη σκέψη μας. Για παράδειγμα είναι απαραίτητο να ξέρουμε σε τι περιστάσεις γράφτηκε το κείμενο, πού απευθύνεται, ποιος το έγραψε, για ποιο λόγο το έγραψε κ.λπ. Πρέπει να μαθαίνουμε το δυνατόν καλύτερα τα σχόλια, να τα αφομοιώνουμε και να τα επεξεργαζόμαστε λογικά, προκειμένου να φτάσουμε στο σημείο να δώσουμε ολοκληρωμένα τη δική μας απάντηση. Η διαδικασία που ακολουθούμε, πριν απαντήσουμε μια ερώτηση είναι η ακόλουθη:
Α) Διαβάζουμε καλά την ερώτηση και κατανοούμε τι μας ζητάει.
Β) Ανατρέχουμε στο κείμενο και ψάχνουμε τα σχετικά χωρία και τα υπογραμμίζουμε.
Γ) Σκεφτόμαστε καλά την απάντησή μας και φέρνουμε στο νου μας όλα τα σχετικά σχόλια που πιθανόν ανταποκρίνονται στην ερώτησή μας.
Δ) Απαντάμε γράφοντας απλές, κατανοητές και σωστές συντακτικά προτάσεις. Η δομή κάθε ερώτησης χρειάζεται να έχει πρόλογο, κυρίως θέμα και επίλογο. Αποφεύγουμε τις περίπλοκες περιόδους που περιέχουν πολλές δευτερεύουσες ή παρενθετικές προτάσεις και ακολουθούμε, όπου είναι δυνατόν, τον απλό και σίγουρο κανόνα του συντακτικού όσον αφορά τη σειρά των λέξεων: Υ – Ρ - Α ή Κ. Φυσικά ενδιάμεσα παρεμβάλλουμε τους προσδιορισμούς μας και δεν ξεχνάμε να κάνουμε συχνή χρήση διαρθρωτικών λέξεων που ενώνουν περίοδο με περίοδο ή παράγραφο με παράγραφο. Έτσι δίνουμε αξία στο γραπτό μας και γινόμαστε πιο κατανοητοί – όλα αυτά βέβαια με την προϋπόθεση ότι γράφουμε και σωστά Ελληνικά.
3) Ερώτηση εισαγωγής. Είναι ό,τι πιο δεδομένο και εύκολο μπορούν να μας ρωτήσουν. Βαθμολογείται με άριστα το 10. Κάθε μαθητής που θέλει να γράψει πολύ καλά στο μάθημα των Αρχαίων οφείλει να ξέρει τέλεια την εισαγωγή. Σίγουρα δεν μαθαίνεται από τη μια στιγμή στην άλλη, γι’ αυτό οφείλουμε να τη διαβάζουμε συστηματικά και να μην αφήνουμε αδιάβαστες σελίδες για… κάποια στιγμή στο μέλλον. Ο βασικός κανόνας για να μάθουμε την εισαγωγή είναι να την κατανοήσουμε. Αν καταλάβουμε τι λέει και δεν αφήσουμε απορίες, θα τη μάθουμε γρήγορα χωρίς κόπο και άγχος. Εξυπακούεται ότι θα κάνουμε επανάληψη την εισαγωγή κάθε βδομάδα.
4) Ετυμολογικές ερωτήσεις. Βαθμολογούνται με 10 πολύτιμες μονάδες που μπορούμε πολύ εύκολα να πάρουμε. Όλες οι ερωτήσεις βασίζονται σε λέξεις από τα διδαγμένα κείμενα. Για αυτό οφείλουμε να διαβάζουμε τις ετυμολογίες που μας δίνονται από το φροντιστήριο ή το σχολείο, να απαντάμε σε κάθε μάθημα τις ασκήσεις που μας βάζουν και να ανοίγουμε τον κατάλογο των ανωμάλων ρημάτων κάθε φορά που μας γεννάται κάποια ερώτηση ετυμολογικής φύσεως, καθώς διαβάζουμε το αρχαίο κείμενο. Άλλωστε οι ετυμολογίες των λέξεων είναι ένα πολύ ευχάριστο διανοητικό παιχνίδι που μπορούμε να το παίζουμε καθημερινά με τους φίλους μας για εξάσκηση και για ξεκούραση από το μάθημα. Για παράδειγμα αναρωτηθήκατε ποτέ τι σημαίνει άνθρωπος; Παράγεται από το ἄνω + θρώσκω + ὤψ και σημαίνει αυτός που σηκώνεται ψηλά και βλέπει· ή τι σημαίνει χαράδρα; Παράγεται από το χαράσσω, επειδή χαράσσει, ανοίγει τα πλευρά ενός όρου. Ή τι σημαίνει Δημοσθένης (δήμος + σθένος) ή Δημοκρατία ή Αριστοκρατία… κ.λπ. Ή ποιος είναι ο θεός Κρόνος; Η λέξη Κρόνος είναι η λέξη Χρόνος με ψίλωση του αρχικού ουρανικού συμφώνου. Κατά τη μυθολογία είναι ο θεός που τρώει τα παιδιά του. Για σκεφτείτε, μήπως είμαστε εμείς τα παιδιά του που συνεχώς παραπονιόμαστε ότι μας κυνηγάει ο χρόνος και που τόσο βαθιά μας αλλάζει, πριν ακόμα καλα-καλά καταλάβουμε πώς πέρασε;

9 σχόλια:

Σπύρος Παυλίδης είπε...

Παρακαλώ ελέγξατε την ετυμολόγηση της λέξης «άνθρωπος», διότι δεν ισχύει η εκδοχή που δίδετε. Συμβουλετείτε το Λεξικό των Lidell & Scott.

Ειρήνη Μαραγκόζη είπε...

Ο λόγος που χρησιμοποιώ αυτή την εκδοχή όταν αναφέρομαι στην ετυμολογία της λέξης "άνθρωπος" είναι γιατί μου δίνει την ευκαιρία να μιλήσω και λίγο φιλοσοφικά ή και μεταφυσικά για τη σημασία της λέξης "άνθρωπος". Σε μαθητές απευθύνομαι, σε νέα παιδιά που χρειάζονται και λίγο όραμα, οπότε έχω καταλήξει ότι μερικές φορές δεν έχει τόση σημασία η επιστημονική ακρίβεια, όσο το "παραμύθι". Πάντως, ευχαριστώ για την επισήμανσή σας. Για αποκατάσταση της ακρίβειας παραθέτω σε link την εξήγηση που δίνει ο Μπαμπινιώτης αναφορικά με το θέμα. Να είστε καλά!
http://www.youtube.com/watch?v=GsPaWOr-l7I

Ανώνυμος είπε...

Καλημέρα σας. Είμαι μαθήτρια της Γ' Λυκείου . Μπορώ να πω ότι με βοηθήσατε αρκέτα με το παραπάνω κείμενο , καθώς αυτό που χρειαζόμουν ήταν η μεθοδολογία σε ότι αφορά το πώς απαντάμε σε ερωτήσεις του Γνωστού μας κειμένου .

Η ετυμολόγηση της λέξης «άνθρωπος», δεν είναι απολύτως βέβαιη. Υπάρχουν σήμερα, κυρίως τρεις εκδοχές, απ' τις οποίες η μία είναι η πιο γνωστή, η άλλη η οποία είναι και η επικρατέστερη και μια λιγότερο γνωστή που αναφέρεται στον «Κρατύλο» του Πλάτωνα.

Η πρώτη και αρκετά δημοφιλής, ετυμολογεί τη λέξη «άνθρωπος» από το «άνω»+«θρώσκω» (αναπηδώ)+«όπωπα» (παρακείμενος του «ορώ», δηλ. βλέπω). Δηλαδή, αυτός που πορεύεται και κοιτάζει προς τα πάνω. Αυτή άποψη βρίσκει θερμότερη αποδοχή στους θεολογικούς και θρησκευτικούς κύκλους, καθώς υπονοεί την πορεία του ανθρώπου προς τον Θεό (όπως κι αν λέγεται αυτός).

Ωστόσο, επικρατέστερη ετυμολόγηση της λέξης, η οποία είναι αποδεκτή από την πλειονότητα της επιστημονικής γλωσσολογικής κοινότητας, είναι: «Άνδρας»+«ωψ» (γεν. ωπός). Δηλαδή, αυτός που έχει την όψη ανδρός (βλέπε και λεξικό Στ. Βασδέκη). Στην αρχαιότητα ο «άνδρας» (ανήρ) υποδήλωνε επιπλέον και τα δύο φύλα, δηλαδή τον άνθρωπο, όπως εξηγεί κι ο Δημήτρης Λιαντίνης...

ΕΜΕΙΣ ΠΟΙΑ ΕΚ ΤΩΝ ΔΥΟ ΑΠΟΨΕΩΝ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΟΥΜΕ ???

ΚΑΛΗ ΣΑΣ ΣΥΝΕΧΕΙΑ , ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ .


Ειρήνη Μαραγκόζη είπε...

Είσαι μαθήτρια που αναρωτιέται, αναζητεί και βρίσκει απαντήσεις. Φαίνεται πως αγαπάς τη γνώση και την έρευνα και για αυτό είμαι σίγουρη πως θα πετύχεις στις εξετάσεις φέτος. Την απάντηση στην ερώτήσή σου την έχεις ήδη δώσει από τη στιγμή που το έχεις ψάξει τόσο πολύ το θέμα. Συνέχισε έτσι και όλα θα πάνε καλά! Ευχαριστώ για το σχόλιό σου.

Ανώνυμος είπε...

Εγώ σάς ευχαριστώ για τα ενθαρρυντικά σχόλιά σας. Θα ενημερώνομαι τακτικώς μέσω του ιστολογίου σας αφού όλα αυτά είναι μείζονος αξίας για κάθε μαθητή !!! Κάτι ακόμα στο οποίο χρειάζομαι λίγη βοήθεια είναι η μεθοδολογία που πρέπει να ακολουθήσουμε όταν θα κληθούμε να απαντήσουμε στο τυχόν ιστορικό παράθεμα που θα μας δοθεί στο μάθημα τής ιστορίας !!! Εγώ προσωπικά ξεκινώ με έναν πρόλογο ( συνήθως με την πρώτη εισαγωγική παραγραφο του σχολικου βιβλιου ) , καταγραφω καθε τι που λεει το σχολικο σε ξεχωριστες παραγραφους και αν επιβεβαιωνεται απο τη πηγη το λεω και ό,τι λεει η πηγη που το σχολικο δεν αναφερει το τοποθετω σε ξεχωριστες παραγραφους και σαν επιλογο οριζω την τελευταια πληροφορια που μας δινει η πηγη.... ( - ενα λαθος που κανω ειναι να γραφω τη φραση ........΄''κατι το οποιο δεν δυναται να επιβεβαιωθει απο το ιστορικο παραθεμα'' ) το λαθος αυτο στοιχιζει αρκετα ?

Ειρήνη Μαραγκόζη είπε...

Να ξέρεις ότι στην προσπάθειά μας να είμαστε το δυνατόν πιο αντικειμενικοί στη διόρθωση της Ιστορίας, χωρίζουμε το κείμενο που πρέπει να απαντήσουν οι μαθητές σε τμήματα και ορίζουμε βαθμούς για το κάθε τμήμα. Αν δηλαδή κάποιος γράψει την τάδε πληροφορία, είτε με δικά του λόγια, είτε όπως ακριβώς είναι στο σχολικό εγχειρίδιο, θα πάρει 1 βαθμό. Αν δεν το γράψει, δεν θα πάρει τον έναν βαθμό, αλλά δεν θα χάσει κιόλας (δεν υπάρχει αρνητική βαθμολόγηση δηλαδή).

Όσον αφορά το σχολιασμό της πηγής, μπορείς να ακολουθήσεις είτε τη μέθοδο της σύνθεσης, είτε τη μέθοδο της παράθεσης. Η μέθοδος της παράθεσης είναι πιο ασφαλής, αν και το τελικό κείμενο συνήθως δεν είναι άριστο ως προς τη δόμησή του. Από εκεί και πέρα υπάρχουν διάφορες στερεοτυπικές φράσεις που χρησιμοποιούμε για να ενώσουμε τα στοιχεία της πηγής με αυτά του σχολικού βιβλίου. Αυτές τις φράσεις θα σου τις πουν οι καθηγητές σου.

Επίσης, απαντάμε ξεκάθαρα, όχι μπερδεμένα και μόνο ό,τι μάς ρωτάνε.

Τώρα, από τη στιγμή που οι καθηγητές σου σού έχουν επισημάνει τι κάνεις λάθος και το έχεις καταλάβει και εσύ, δεν υπάρχει λόγος να το επαναλαμβάνεις. Τα λάθη τα κάνουμε για να διορθωνόμαστε και να μην τα κανακάνουμε.

Όλα καλά θα πάνε! Να διαβάζεις, να θυμάσαι ποιος είναι ο στόχος σου και να ακούς τις συμβουλές των καθηγητών σου. Ειδικά όσοι βαθμολογούν στις Πανελλαδικές ξέρουν πολύ καλά τι οδηγίες να σου δώσουν.

Giwrgoc Maragoudakis είπε...

Καλησπέρα σας...μπραβο σας για αυτό το ενθαρυντικο κείμενο που συνταξατε.
Εγω εδινα πανελληνιες περυσι (2014) αλλα δεν τα πηγα καλα 12894 μορια...φετος αποφασησα να ξαναδωσω αλλα ξεκινησα το διαβασμα στις 1/12 και διαβαζω καθημερινα...δεν εχω σχολειο...και εχω περισσοτερο χρονο...Πιστευεται οτι εχω ελπιδες να γραψω καλα με 5 μιση μεινες που εχω ακομα μπροστα;..θα ηθελα να μου προτεινεται πως να οργανωσω το διαβασμα μου αμα μπορειται....και μια συμβουλη για το πως θα καταφερω το αυτολεξη στην ιστορια...ο στοχος μου ειναι η ψυχολογια ρεθυμνου 17881 μορια φετινη βαση...μπορειτε να με συμβουλεψεται τι να κανω ωστε να ανταπεξελθω στο διαστημα των 5,5 μηνων που εχω;
Σας ευχαριστω πολυ
Γιώργος

Ειρήνη Μαραγκόζη είπε...

Γιώργο, νομίζω πως δεν πρέπει να αποθαρρύνεσαι και απλώς να κάνεις αυτό που κάνεις, να διαβάζεις δηλαδή δίχως να έχεις δεύτερες σκέψεις. Επικεντρώσου στο στόχο σου και δούλεψε οργανωμένα.

Το γνωστό πιστεύω ότι βγαίνει άνετα. Πρέπει να μάθεις άριστα τη μετάφραση, την εισαγωγή και τα σχόλια του σχολικού βιβλίου. Επίσης σε συμβουλεύω να παρακολουθήσεις τα βιντεομαθήματα του Υπουργείου σε αυτή τη σελίδα
Είναι αρκετά βοηθητικά πιστεύω για κάποιον που διαβάζει μόνος του.

Τώρα, όσον αφορά την αποστήθιση, θα σου πω ό,τι λέω και στους μαθητές μου, πώς δηλαδή έμαθα εγώ την Ιστορία όταν ήμουν στη θέση σας: ηχογραφούσα τον εαυτό μου να λέει το μάθημα και μετά με ανοιχτό το βιβλίο με έλεγχα. Ό,τι λάθος έκανα το υπογράμμιζα για να το θυμάμαι. Με αυτόν τον αυτοσχέδιο τρόπο έμαθα το βιβλίο απ' έξω κι ανακατωτά σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Άλλοι μαθητές πάλι διευκολύνονται να γράφουν το μάθημα, αλλά για μένα αυτό ήταν και χρονοβόρο και με κούραζε απίστευτα. Πάντως το βασικό είναι να μην ξεχάσεις τις πληροφορίες και να απαντήσεις σε ό,τι σε ρωτήσουν στις εξετάσεις, το να τις γράψεις και ελαφρώς παραλλαγμένες δεν πειράζει.

Σου εύχομαι καλή χρονιά και καλή επιτυχία!

Ανώνυμος είπε...

Καλησπέρα! Είμαι μαθήτρια της 3ης Λυκείου και σε λιγότερο απο μήνα δίνω εξετάσεις, θα μπορούσατε να μου δώσετε κάποιες βασικές συμβουλές σχετικά με το πως να διαχειριστώ τις πηγές στην Ιστορία! !? Επίσης, επειδή όσες φορές κι αν διάβασα τις εισαγωγές στα αρχαία δεν μπόρεσα να τις αποστηθισω αυτολεξεί, μήπως υπάρχουν κάποια κομμάτια που ειναι πιο σημαντικά, ετσι ώστε να δώσω περισσότερη έμφαση σε αυτά ?!