21.11.06

ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

Σήμερα, από το πρωί ετοιμάζω σημειώσεις για το μάθημα των νέων ελληνικών γ΄ γυμνασίου.


Σκέφτομαι ότι αφότου άλλαξαν τα βιβλία, ακυρώθηκαν όλες οι σημειώσεις που είχα φτιάξει στον υπολογιστή τα προηγούμενα χρόνια για τόσα πολλά μαθήματα...


Αυτό στην αρχή με θύμωσε. Σκέφτηκα ότι έχω τόσα πολλά πράγματα να κάνω, από το να σκανάρω ατελείωτες σελίδες από διάφορα βιβλία, κατόπιν να τα τροποποιώ και να τα μορφοποιώ στο word κλπ. Ναι, η αλήθεια είναι ότι όλη αυτή η διαδικασία παίρνει πολύ χρόνο - αλλά τελικά, αξίζει τον κόπο για πολλούς λόγους: 1) μαθαίνω καλύτερα την ύλη των νέων βιβλίων και 2) ανανεώνομαι. Αλήθεια, άμα διδάσκεις 7-8 χρόνια (φαντάσου να ήταν περισσότερα!) συνεχώς τα ίδια κείμενα, βαριέσαι. Η αλλαγή μάς κάνει καλό!

12.9.06

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

Ξέρω πως όλοι εμείς οι φιλόλογοι ζούμε αυτές τις μέρες στον πυρετό του ΑΣΕΠ. Ακόμη γνωρίζω καλά ότι οι περισσότεροι από εμάς (λόγω του ανταγωνισμού που υπάρχει) δεν επιθυμούμε με κανέναν τρόπο να βοηθήσουμε τους συναδέλφους μας. Φοβόμαστε μήπως τους δώσουμε τις γνώσεις μας κι έτσι περάσουν εκείνοι κι εμείς μείνουμε απ' έξω...


Όμως αυτός δεν είναι λόγος για να μη συνεργαζόμαστε... Έτσι, αποφάσισα να δημοσιεύσω μερικές ερωτησούλες πολλαπλών επιλογών για το μάθημα των νέων ελληνικών. Ελπίζω να βοηθηθούν μερικοί. Και όποιος επιθυμεί να φτιάξει κι ο ίδιος τέτοιες ερωτήσεις και να τις δημοσιεύσει μέσω τις σελίδας μου (με το όνομά του φυσικά, εφόσον το επιθυμεί) είναι ευπρόσδεκτος...
  1. Ποια περίοδο ομιλούνταν η ελληνιστική κοινή;
Α. 300 - 550 μ.Χ. Β. 100 - 300 μ.Χ.
Γ. 550 – 1453 μ.Χ. Δ. 33 π.Χ. – 250 μ.Χ.

  1. Ποιος ήταν ο κυριότερος θεωρητικός του αττικισμού;
Α. ο Αίλιος ο Αριστείδης Β. ο Ηρώδης ο Αττικός
Γ. ο Φρύνιχος από τη Βιθυνία Δ. ο Αντίοχος


  1. Ποιον αιώνα γράφτηκαν τα Κυπριώτικα Ερωτικά;
Α. τον 15ο Β. τον 14ο
Γ. τον 17ο Δ. τον 16ο

  1. Ποιος είναι ο πρώτος που συνειδητοποιεί το πρόβλημα της διγλωσσίας και αντιλαμβάνεται τη γενικότερη σημασία της καλλιέργειας της λαϊκής γλώσσας;
Α. ο Νικόλαος Σοφιανός Β. ο Αδαμάντιος Κοραής
Γ. ο Ευγένιος Βούλγαρης Δ. ο Ιωάννης Μορεζήνος
  1. Ποιος έγραψε Το Ταξίδι Μου;
Α. ο Γιώργος Θεοτοκάς Β. ο Γιάννης Ψυχάρης
Γ. ο Ε.Π. Παπανούτσος Δ. ο Τέλλος Άγρας

6. Ο Μιχαήλ Γλυκάς γράφει το ποίημά του:
Α. στην εξορία Β. στην Ιταλία
Γ. στην Πελοπόννησο Δ. στη φυλακή

7.Ποιο από τα παρακάτω χρονικά το έγραψε ένας εξελληνισμένος Φράγκος;
Α. το Χρονικό του Γαλαξιδιού Β. το Χρονικό του Μορέως
Γ. το Χρονικό μιας Πολιτείας Δ. το Χρονικό μιας Σταυροφορίας

 
8.Ποιος από του παρακάτω τίτλους βυζαντινών ιπποτικών μυθιστορημάτων είναι λάθος:
Α. Λίβιστρος και Ροδάμνη Β. Καλλίμαχος και Χρυσάνθη
Γ. Βέλθανδρος και Χρυσάντζα Δ. Ιμπέριος και Μαργαρόνα


9.Η Διήγησις του Αλεξάνδρου είναι:
Α. πεζό κείμενο Β. έμμετρο κείμενο


10.Η Διήγησις του Αλεξάνδρου είναι γραμμένο σε:
Α. δημώδη γλώσσα Β. αρχαΐζουσα γλώσσα







Απαντήσεις: Α, Γ, Δ, Α, Β, Δ, Β, Β, Β, Β.

6.9.06

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΦΡΑΣΗ-ΕΚΘΕΣΗ Γ΄ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

Παρακάτω δημοσιεύω ορισμένες ερωτήσεις θεωρίας για το μάθημα της Έκθεσης - Έκφρασης γ' Ενιαίου Λυκείου. Ουσιαστικά πρόκειται για μια αποδελτίωση που έκανα ψάχνοντας τα τελικά διαγωνίσματα που θέτει το Υπουργείο Παιδείας στις εξετάσεις (είτε αυτές είναι επαναληπτικές, είτε για τα ΤΕΕ, είτε για εσπερινά λύκεια).


16.8.06

ΓΙΑ ΤΟ ΣΟΛΩΜΟ...

Από τη στιγμή που ανακοινώθηκε η νέα ύλη για το διαγωνισμό των εκπαιδευτικών 2006 (ή μήπως 2007;), έχω επιδοθεί στην έρευνα βιβλίων ικανών να καλύψουν τουλάχιστον τα γνωστικά αντικείμενα.


Ψάχνοντας λοιπόν ειδικά για το Διονύσιο Σολωμό, βρήκα μια πολύ ενδιαφέρουσα σελίδα στην οποία υπάρχουν κάποια άρθρα για το σολωμικό έργο, αλλά και μελοποιημένα αποσπάσματα από τα έτσι κι αλλιώς αποσπασματικά ποιήματά του.


Ενθουσιάστηκα τόσο πολύ που σκέφτηκα να παραπέμψω και άλλους λάτρεις του Σολωμού στη συγκεκριμένη σελίδα. Πηγαίνετε λοιπόν στη διεύθυνση www.parliament.gr/onlinePublishing/intro.htm


Ελπίζω να βρείτε τις εκεί δημοσιεύσεις ενδιαφέρουσες...

ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΚΛΗ


Ο Επιτάφιος του Περικλή είναι ένα κείμενο-παράδοση, διότι διδάσκεται στις σχολικές τάξεις του ελληνικού σχολείου εδώ και πάρα πολλές δεκαετίες. Μέχρι πριν από ένα χρόνο αποτελούσε εξεταστέα ύλη για τους μαθητές της θεωρητικής κατεύθυνσης γ' ενιαίου λυκείου. Πλέον, όμως, αποτελεί διδακτέα ύλη για όλους τους μαθητές της γ' λυκείου, αφού ενσωματώθηκε στα μαθήματα της γενικής παιδείας.
Κατά τη γνώμη μου, ήταν μια σοφή απόφαση -εκ μέρους του υπουργείου παιδείας και του παιδαγωγικού ινστιτούτου- να εισαγάγουν τον Επιτάφιο στη γενική παιδεία: Διότι είναι ένα έργο αυτοτελές στο οποίο διαφαίνεται σε όλο της το μεγαλείο η αρχαία Αθήνα. Όποιος λοιπόν θέλει να λέει ότι έχει τη στοιχειώδη κλασική παιδεία, είναι αναγκαίο να έχει διαβάσει έστω και μια φορά το συγκεκριμένο κείμενο.
Η αλήθεια βέβαια είναι ότι οι μαθητές θετικής και τεχνολογικής κατεύθυνσης δεν ενθουσιάστηκαν ουδόλως όταν ενημερώθηκαν ότι θα έχουν μάθημα αρχαίων ελληνικών και στην τρίτη τάξη του λυκείου. Και μάλλον έχουν δίκιο, μια και σε αυτή τη χρονιά όλοι επικεντρώνονται στα μαθήματα της κατεύθυνσης και επιθυμούν ο κορμός να είναι απλός. Και καλώς ή κακώς ο Επιτάφιος δεν είναι και τόσο εύκολο κείμενο. Παρόλα αυτά οι ιδέες που περικλείει και οι πολλαπλές συζητήσεις διαχρονικού ενδιαφέροντος που μπορούν να «ξεπηδήσουν» μέσα από τις σελίδες του, νομίζω ότι ικανοποιούν εντέλει τους μαθητές. Χρειάζεται όμως οπωσδήποτε καλή προετοιμασία από τον καθηγητή, ώστε να κάνει το μάθημα ενδιαφέρον για όλους.
Παρακάτω παραθέτω σχόλια για την καλύτερη κατανόηση των ενοτήτων 34, 35 και 36 του Επιταφίου. Πιστεύω πως θα μπορούσαν να φανούν χρήσιμα τόσο στους καθηγητές, όσο και στους μαθητές (αλλά και στους υποψηφίους του ΑΣΕΠ - ας μην ξεχνάμε ότι ο Επιτάφιος αποτελεί εξεταστέα ύλη στο συγκεκριμένο διαγωνισμό)...

6.8.06

ΓΡΑΙΚΟΙ Ή ΕΛΛΗΝΕΣ;

Με αφορμή το σχόλιο της «Ντίνας» στο post «Τι Σημαίνει η Λέξη "Έλληνας";», δημοσιεύω τη συνέχεια του άρθρου μου. Ελπίζω τα όσα διατυπώνονται παρακάτω να απαντούν ικανοποιητικά τις απορίες σου...

Ο ΟΝΟΜΑΤΟΘΕΤΗΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΥΡΙΑΡΧΟΣ
Καθώς αναζητώ την αλήθεια για την ονομασία «Έλλην», διάφορες σκέψεις έρχονται στο μυαλό μου. Σκέφτομαι μια από τις βασικές αρχές της Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, σύμφωνα με την οποία «αυτός που ονοματοθετεί είναι ο κυρίαρχος». Δίνω ένα παράδειγμα για να το καταλάβουμε καλύτερα: Όταν οι Δυτικοί ανακάλυψαν την Αυστραλία και πήγαν να την εξερευνήσουν, συνάντησαν παράξενους ανθρώπους τους οποίους τους βάφτισαν Αβορίγινες, λέξη που παράγεται από τον λατινικό εμπρόθετο προσδιορισμό «Ab origines», που σημαίνει «από τις αρχές». Οι Δυτικοί ήταν οι κυρίαρχοι, οι έχοντες τα όπλα ενώ οι ιθαγενείς της Αυστραλίας ήταν απλοί άνθρωποι που δεν είχαν αναπτυγμένο τεχνικό πολιτισμό. Ο πολιτισμός των ιθαγενών Αυστραλών ήταν φθαρτός, χάρασσαν καλλιτεχνήματα στο ξύλο ή ζωγράφιζαν εικόνες μαγικές στην άμμο. Τίποτα μεταλλικό ή μηχανικό δεν υπήρχε στον πολιτισμό τους, άρα για τους Δυτικούς, οι άνθρωποι αυτοί δεν είχαν πολιτισμό. Θεώρησαν, λοιπόν, πως οι άνθρωποι αυτοί μοιάζουν περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη φυλή ανά τον κόσμο με τους πρωτόγονους, τους ανθρώπους των σπηλαίων, και γι' αυτό τους ονόμασαν «αρχανθρώπους». Τους επέβαλαν οι κυρίαρχοι ένα όνομα που καθόλου δεν τους αντιπροσώπευε, ένα όνομα με το οποίο είναι γνωστοί σε όλον τον κόσμο. Αλήθεια, ποιο είναι το πραγματικό τους όνομα, αυτό με το οποίο θα ήθελαν να τους αποκαλούμε;

27.7.06

10 ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ


Παρακάτω παραθέτω δέκα παιδαγωγικές ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών, που θα μπορούσαν να φανούν χρήσιμες σε όσους συναδέλφους διαβάζουν αυτήν την περίοδο για τον διαγωνισμό του ΑΣΕΠ 2006:


  1. Ένας μαθητής έρχεται αργοπορημένος στην τάξη. Πώς θα προσπαθούσατε να εξαλείψετε αυτή τη συμπεριφορά;
α. τον προσβάλλετε μπροστά στους συμμαθητές του.
β. τον αποβάλλετε από την αίθουσα διδασκαλίας.
γ. επιβραβεύετε κάθε έγκαιρη προσέλευσή του.
δ. τον εκφοβίζετε ότι θα ενημερώσετε τους γονείς του.
  1. Κατά τη γνώμη σας οι αλλοδαποί μαθητές θα πρέπει να:
α. να εντάσσονται σε τμήματα Ελλήνων, αλλά το ποσοστό τους σε κάθε τάξη να είναι μικρό.
β. φοιτούν σε ειδικά σχολεία, ώστε να μην προκαλούν προβλήματα σε Έλληνες μαθητές.
γ. φοιτούν στο ίδιο σχολείο με Έλληνες μαθητές, αλλά σε ξεχωριστά τμήματα.
δ. ενσωματώνονται σε κανονικά σχολεία και αν χρειάζεται να τους παρέχεται πρόσθετη στήριξη.

  1. Η «επίδειξη» συνιστά:
α. δασκαλοκεντρική μορφή διδασκαλίας.
β. μεικτή μορφή διδασκαλίας.
γ. μαθητοκενρική μορφή διδασκαλίας.
δ. ομαδασυνεργατική μορφή διδασκαλίας.

  1. Η μέθοδος που είναι ακατάλληλη για το μάθημα της Ιστορίας είναι η:
α. εργαστηριακή
β. διαλογική.
γ. αφηγηματική.
δ. καμία από τις παραπάνω.

  1. Παρακολουθείτε το μάθημα ενός δασκάλου σε μια τάξη. Ποιο από τα επόμενα θεωρείτε σημαντικότερο;
α. οι μαθητές κρατούσαν σημειώσεις με προσοχή και ζήλο.
β. οι μαθητές συμμετείχαν ενεργά στο μάθημα δείχνοντας πραγματικό ενδιαφέρον και ικανοποίηση.
γ. ο δάσκαλος ήταν απολύτως καταρτισμένος.
δ. ο δάσκαλος βοηθούσε τους αδύνατους μαθητές.

  1. Η ανακαλυπτική μάθηση (discovery learning) –σύμφωνα με την οποία το άτομο αποκτά τις πληροφορίες και γενικά τη γνώση, προσπαθώντας το ίδιο να εντοπίσει και να ανακαλύψει τις σχέσεις και διασυνδέσεις ανάμεσα στις προσφερόμενες πληροφορίες– διατυπώθηκε κατά κύριο λόγο από τον:
α. J. Bruner.
β. J. Piaget.
γ. R. Gagne.
δ. D. Ausubel.
  1. Σύμφωνα με τον Piaget η αφαιρετική-κριτική σκέψη του παιδιού αναπτύσσεται σε μια από τις παρακάτω ηλικίες:
α. 0 – 1,5 έτους.
β. 1,5 – 7 ετών.
γ. 7 – 11 ετών.
δ. 11 – 16 ετών.

  1. Τα κύρια χαρακτηριστικά της δημιουργικής σκέψης είναι:
α. πρωτοτυπία σκέψης και εκτέλεσης.
β. ταχύτητα σκέψης.
γ. πολλαπλότητα λύσεων.
δ. τίποτα από τα παραπάνω.

  1. Κατά τη διάρκεια του μαθήματος αντιλαμβάνεστε ότι ένας μαθητής παίζει με το κινητό του και δεν προσέχει τη διδασκαλία. Τι κάνετε;
α. Τον κοιτάζετε αυστηρά.
β. Του ζητάτε με επιτακτικό τρόπο να κλείσει το κινητό του.
γ. Τον απειλείτε ότι θα τον αποβάλετε από την τάξη αν δεν σταματήσει παίζει με το κινητό του.
δ. Η ενέργειά σας θα εξαρτηθεί από το αν ο μαθητής προβαίνει σε αυτή την ενέργεια για πρώτη ή για πολλοστή φορά.

  1. Τα σχέδια συνεργατικής μάθησης απαιτούν:
α. τη συνεργασία λίγων μαθητών.
β. υποστήριξη των μαθητών από τους εκπαιδευτικούς.
γ. την παραγωγή μιας τελικής εργασίας.
δ. τίποτα από τα παραπάνω.

Απαντήσεις:
  1. γ
  2. δ
  3. α
  4. δ
  5. β
  6. α
  7. δ
  8. α
  9. δ
  10. β

ΤΟ "ΓΝΩΣΤΟ" ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΩΣ ΝΑ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΘΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ



Στο τελικό διαγώνισμα των Πανελλαδικών Εξετάσεων το Γνωστό της Αρχαίας Ελληνικής βαθμολογείται με άριστα το 60. Η δομή του τεστ είναι η ακόλουθη:

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ

Το Σεπτέμβριο του 2006 πρόκειται να εξεταστούν σε πανελλαδικό επίπεδο τα παιδιά των Ελλήνων του Εξωτερικού προκειμένου να διεκδικήσουν τις προσφερόμενες θέσεις στις σχολές του Ελληνικού Πανεπιστημίου. Θα είμαστε κοντά τους στον αγώνα τους με συμβουλές και σημειώσεις. Παρακάτω παραθέτω τα περσινά θέματα του μαθήματος της Νεοελληνικής γλώσσας και τις ενδεικτικές απαντήσεις τους.

26.7.06

ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ Η ΛΕΞΗ "ΕΛΛΗΝΑΣ";



Το πλήρες κείμενο του παρακάτω θέματος το δημοσίευσα στο περιοδικό «Μυστική Ελλάδα», τεύχος 5ο (Δεκέμβριος 2004)

[...]

Μια από τις πλέον οικείες λέξεις, που χρησιμοποιείται καθημερινά για να χαρακτηρίσει τους περισσότερους από εμάς, είναι η λέξη «Έλληνας». Αφού η λέξη αυτή είναι η «ταυτότητά» μας, θα περίμενε κανείς να έχει εξερευνηθεί πλήρως και να είναι εύκολο σε κάθε Έλληνα να χορτάσει την περιέργειά του για την περιγραφή του εαυτού του, ανακαλύπτοντας με ευκολία τα κρυμμένα μυστικά αυτής της λέξης.
Κι όμως, δεν είναι έτσι. Η λέξη «Έλληνας», όπως και η λέξη «Ελλάδα», είναι γεμάτες μυστήριο, γεμάτες άγνωστη ιστορία, γεμάτες ιστορικές αναταραχές. Η λέξη «Έλληνας» έχει χαρακτηρίσει τόσο μεταβαλλόμενες, διαφορετικές και ανομοιογενείς ομάδες ανθρώπων στη διάρκεια της Ιστορίας, που είναι πολύ δύσκολο σήμερα να αποφασίσουμε σε ποια ακριβώς ομάδα ανθρώπων αναφέρεται. Ποιοι είναι οι Έλληνες λοιπόν; Και γιατί ονομάζονται έτσι;