7.12.15

Κινητό Τηλέφωνο και Επικοινωνία: Μια διδακτική εφαρμογή στο πλαίσιο του μαθήματος Έκφραση-Έκθεση Α΄ Λυκείου



Μια αφόρμηση, μια σύντομη διδακτική πρόταση που αφορά τη θεματική ενότητα "Κινητό Τηλέφωνο - Γραπτά Μηνύματα και Επικοινωνία" στο μάθημα της Έκφρασης-Έκθεσης Α΄ Λυκείου.

Παραθέτω τις διαφάνειες, το video και τα φύλλα εργασίας που αξιοποιούνται για την ολοκλήρωση αυτής της διδακτικής πρότασης.



Φύλλα εργασίας  

1ο φύλλο εργασίας
2ο φύλλο εργασίας 
3ο φύλλο εργασίας  
4ο φύλλο εργασίας  
5ο φύλλο εργασίας

 Παρουσίαση της διδακτικής πρότασης

 

7.4.15

Η Μοντέρνα Τέχνη ως αναφορά της Τέχνης στον ίδιο της τον Εαυτό - Στοχασμός πάνω στο Νόημα της Καλλιτεχνικής Δραστηριότητας






πηγές:  
  • Αρχές Φιλοσοφίας, Β΄ Λυκείου  
  • Ιστορία της Τέχνης, Γ΄ Λυκείου 
  •  Αρχές Φιλοσοφίας, Βιολέττα Δαραδήμου, Ελληνικά Γράμματα  
  • Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης

29.3.15

Βασικές Αντιλήψεις για την Τέχνη

1. Η Τέχνη ως μίμηση ή αναπαράσταση της φύσης και της ζωής  

2. Η Τέχνη ως αποκάλυψη μιας βαθύτερης πραγματικότητας

4.1.15

Αρχές Φιλοσοφίας – Ερωτήσεις B΄ Κεφαλαίου (Τράπεζα Θεμάτων)




Κατανοώντας τα Πράγματα

  • Για κάθε μία από τις παρακάτω προτάσεις απαντήστε με ένα Σ ή ένα Λ, ανάλογα με το αν είναι Σωστές ή Λανθασμένες.
  1. Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά από τα φυσικά αντικείμενα, αλλά προκύπτουν από αυτά μέσω νοητικής αφαίρεσης.
  2. Για τον Αριστοτέλη οι καθολικές έννοιες δεν είναι πράγματα ξεχωριστά από τα φυσικά αντικείμενα, αλλά προκύπτουν από αυτά μέσω νοητικής αφαίρεσης.
  3. Κατά τον Αριστοτέλη οι καθολικές έννοιες προκύπτουν από τα φυσικά αντικείμενα μέσω νοητικής αφαίρεσης.
  4. Το αμέσως ευρύτερο γένος μιας έννοιας το λέμε προσεχές γένος, ενώ το αμέσως στενότερο είδος προσεχές είδος.
  5. Αντικείμενο της λογικής είναι η εξέταση της βαθύτερης υφής της πραγματικότητας.
  6. Ο Πλάτων υποστήριξε ότι οι Ιδέες είναι πράγματα υπαρκτά, ανεξάρτητα από τον αισθητό κόσμο, αιώνια και αμετάβλητα. Η θεωρία του αυτή ονομάζεται δυϊσμός. 
  7. Ο Πλάτων υποστήριξε ότι οι Ιδέες είναι πράγματα υπαρκτά, ανεξάρτητα από τον αισθητό κόσμο, αιώνια και αμετάβλητα.
  8. Ο Αριστοτέλης υποστήριξε ότι οι Ιδέες είναι πράγματα υπαρκτά, ανεξάρτητα από τον αισθητό κόσμο, αιώνια και αμετάβλητα. Η θεωρία του αυτή ονομάζεται μονισμός.
  9. Ο Αριστοτέλης υποστήριξε ότι οι Ιδέες είναι πράγματα υπαρκτά, ανεξάρτητα από τον αισθητό κόσμο, αιώνια και αμετάβλητα. Η θεωρία του αυτή ονομάζεται δυϊσμός.
  10. Ο Αριστοτέλης υποστήριξε ότι οι Ιδέες είναι πράγματα υπαρκτά, ανεξάρτητα από τον αισθητό κόσμο, αιώνια και αμετάβλητα.
  11. Για τον Αριστοτέλη η ανθρώπινη γνώση βασίζεται καταρχάς στην ανάμνηση των ιδεών που έχει αντικρίσει η αθάνατη ψυχή προτού ενσαρκωθεί στο σώμα.
  12. Για τον Πλάτωνα, η ανθρώπινη γνώση βασίζεται καταρχήν στην ανάμνηση των Ιδεών που η αθάνατη ψυχή έχει γνωρίσει πριν ενσαρκωθεί στο σώμα.
  13. Ο Πλάτων υποστήριξε ότι οι Ιδέες είναι πράγματα υπαρκτά, ανεξάρτητα από τον αισθητό κόσμο, αιώνια και αμετάβλητα.
  14. Ο ακριβέστερος και συντομότερος τρόπος για να ορίσουμε μια έννοια είναι με το προσεχές γένος και την ειδοποιό διαφορά.
  15. Υπάλληλες λέγονται δύο έννοιες όταν η μία είναι γένος της άλλης (όπως π.χ. οι έννοιες «χριστιανός» και «ορθόδοξος»).
  16. Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη σχηματίζουμε στον νου μας τις καθολικές έννοιες μέσω νοητικής αφαίρεσης.
  17. Η ευρύτερη έννοια που περιλαμβάνει στο πλάτος της μία ή περισσότερες στενότερες έννοιες καλείται γένος.
  18. Αντιφατικές είναι δύο έννοιες, όταν η μία είναι άρνηση της άλλης, χωρίς να υπάρχει τίποτε ενδιάμεσο ανάμεσά τους, όπως λόγου χάριν οι έννοιες «αλήθεια» και «ψεύδος».
  19. Βάθος μιας έννοιας καλούμε το σύνολο των ομοειδών αντικειμένων που υπάγονται σε μια έννοια.
  20. Πλάτος μιας έννοιας καλούμε το σύνολο των ομοειδών αντικειμένων που υπάγονται σε μια έννοια.
  21. Η επιτελεστική λειτουργία της γλώσσας δίνει έμφαση στις λεκτικές πράξεις, στο γεγονός δηλαδή ότι με τη γλώσσα επιτελούμε, κάνουμε διάφορα πράγματα, όπως όταν υποσχόμαστε κάτι ή παρακαλούμε για κάτι.
  22. Όπως και πολλά άλλα φιλοσοφικά ερωτήματα, έτσι και το ερώτημα για το νόημα των λέξεων έχει απαντηθεί εδώ και πολλούς αιώνες ικανοποιητικά από τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη.
  23. Με τη γλώσσα δεν περιγράφουμε απλώς την πραγματικότητα, αλλά «κάνουμε» και διάφορα πράγματα, όπως όταν υποσχόμαστε, διατάζουμε, ευχόμαστε ή παρακαλούμε για κάτι.
  24. Η μετάφραση από τη μια γλώσσα στην άλλη είναι δυνατή, επειδή δεχόμαστε ότι όλοι οι άνθρωποι μεταχειριζόμαστε περίπου τις ίδιες έννοιες και διαφοροποιούμαστε μόνο ως προς τις λέξεις.
  25. Η μετάφραση από μια γλώσσα στην άλλη είναι δυνατή, επειδή όλοι οι άνθρωποι μεταχειριζόμαστε τις ίδιες έννοιες.
  26. Αν δεχτούμε ότι το νόημα μιας λέξης βρίσκεται στη χρήση της, τότε η μετάφραση από γλώσσα σε γλώσσα χαρακτηρίζεται από μεγάλο βαθμό απροσδιοριστίας.
  27. Για τον Πλάτωνα, οι Ιδέες είναι πράγματα υπαρκτά που μπορούμε να γνωρίσουμε μόνο με τις αισθήσεις.
  28. Για τον Αριστοτέλη, οι Ιδέες είναι πράγματα υπαρκτά, ανεξάρτητα από τον αισθητό κόσμο, αιώνια και αμετάβλητα, που μπορούμε να γνωρίσουμε μόνο με τον νου και όχι με τις αισθήσεις.
  29. Η πλατωνική διδασκαλία για τον κόσμο των Ιδεών μπορεί να ονομαστεί μονισμός.
  30. Η πλατωνική διδασκαλία για την ύπαρξη του κόσμου των Ιδεών μπορεί να ονομαστεί μονισμός.
  31. Οι ορθολογιστές φιλόσοφοι θεωρούν ότι οι καθολικές έννοιες δεν είναι δυνατόν να υπάρχουν κατά κανέναν τρόπο.
  32. Για τον Αριστοτέλη, οι καθολικές έννοιες είναι πράγματα ξεχωριστά, ανεξάρτητα από τον αισθητό κόσμο.
  33. Το ερώτημα για το νόημα των λέξεων έχει απαντηθεί επαρκώς στον αιώνα που πέρασε από τη φιλοσοφία της γλώσσας.
  34. Οι νομιναλιστές φιλόσοφοι θεωρούν ότι οι καθολικές έννοιες δεν είναι δυνατόν να υπάρχουν κατά κανέναν τρόπο.
  35. Ο Βίτγκενσταϊν προτείνει να σταματήσουμε να διατυπώνουμε θεωρίες για το νόημα των λέξεων και να επικεντρωθούμε μόνο στη χρήση τους στη γλώσσα.
  36. Ο Βίτγκενσταϊν προτείνει να επικεντρωθούμε στη μελέτη του νοήματος των λέξεων και των φράσεων που χρησιμοποιούμε.
  37. Ο Βίτγκενσταϊν με τη ρήση «τα όρια της γλώσσας μου σημαίνουν τα όρια του κόσμου μου» υποστηρίζει ότι η γλώσσα θέτει στον άνθρωπο ανυπέρβλητα όρια στην κατανόηση του κόσμου.
  38. Το αμέσως ευρύτερο γένος μιας έννοιας το λέμε προσεχές γένος, ενώ το αμέσως στενότερο είδος προσεχές είδος.
  39. Το χαρακτηριστικό γνώρισμα που διαφοροποιεί τη στενότερη έννοια από την ευρύτερη καλείται ειδοποιός διαφορά.
  40. Η λογική ως επιστήμη της ορθής σκέψης ασχολείται με τη μελέτη των έγκυρων επιχειρημάτων, δηλαδή με ποιους τρόπους οδηγούμαστε αναγκαστικά σε ορθά συμπεράσματα, αν δεχτούμε κάποιες προκείμενες.
  41. Η λογική ως επιστήμη της ορθής σκέψης ασχολείται με τη μελέτη των έγκυρων επιχειρημάτων, αν δεχτούμε κάποιες αληθείς προκείμενες.
  42. H αριστοτελική λογική ασχολείται μόνο με προτάσεις που δηλώνουν γνώμες ή πεποιθήσεις και οι οποίες είναι δυνατόν να χαρακτηριστούν ως αληθείς ή ψευδείς.
  43. Η αριστοτελική λογική ασχολείται κατά κύριο λόγο με τη μελέτη μιας συγκεκριμένης μορφής επιχειρημάτων, των συλλογισμών.
  44. Η αριστοτελική λογική ασχολείται με όλων των ειδών τις προτάσεις και όχι μόνο με αυτές που δηλώνουν γνώμες ή πεποιθήσεις, τις αποφαντικές ή δηλωτικές.
  45. Η πλατωνική διδασκαλία για την ύπαρξη του κόσμου των Ιδεών ανεξάρτητα από τον αισθητό κόσμο μπορεί να ονομαστεί μονισμός.
  46. Η αριστοτελική λογική ασχολείται με όλων των ειδών τις προτάσεις και όχι μόνο με αυτές που δηλώνουν γνώμες ή πεποιθήσεις, τις αποφαντικές ή δηλωτικές.
  47. Αντικείμενο της λογικής είναι η εξέταση της βαθύτερης υφής της πραγματικότητας.
  48. O συλλογισμός «μερικοί άνθρωποι είναι φιλόσοφοι, ο Σωκράτης είναι άνθρωπος, άρα ο Σωκράτης είναι φιλόσοφος», δεν είναι έγκυρος.
  49. Η τυπική λογική μπορεί να θεωρηθεί ως το σπουδαιότερο επίτευγμα του Πλάτωνα.
  50. Η τυπική λογική μπορεί να θεωρηθεί επίτευγμα του Αριστοτέλη.
  51. Ο ακριβέστερος και συντομότερος τρόπος για να ορίσουμε μια έννοια είναι με το προσεχές γένος και την ειδοποιό διαφορά.
  52. Για τον Αριστοτέλη η καθολική έννοια της λευκότητας προκύπτει μέσω νοητικής αφαίρεσης.
  53. Η λογική αποτελεί για τους περισσότερους φιλοσόφους κυρίως το όργανο της ορθής νόησης.
  54. Το επιχείρημα «όλοι οι άνθρωποι είναι θνητοί, ο Σωκράτης είναι άνθρωπος, άρα ο Σωκράτης είναι θνητός» είναι παράδειγμα συλλογισμού αριστοτελικού τύπου. 

Αρχές Φιλοσοφίας – Ερωτήσεις Α΄ Κεφαλαίου (Τράπεζα Θεμάτων)



ΞΕΚΙΝΩΝΤΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΡΙΑ

  • Για κάθε μία από τις παρακάτω προτάσεις απαντήστε με ένα Σ ή ένα Λ, ανάλογα με το αν είναι Σωστές ή Λανθασμένες.

  1. Οι φιλόσοφοι μάς καλούν να επιχειρήσουμε να αιτιολογήσουμε ακόμη και τις πιο βασικές μας πεποιθήσεις.
  2. Σύμφωνα με τον Καντ είναι σωστότερο να λέμε ότι μαθαίνουμε «πώς να φιλοσοφούμε» και όχι να μαθαίνουμε ένα έτοιμο «σώμα» φιλοσοφικών αντιλήψεων και θεωριών.
  3. Βασικός στόχος της φιλοσοφικής δραστηριότητας είναι η αιτιολόγηση βασικών πεποιθήσεων.
  4. Η φιλοσοφία γυρνά και ξαναγυρνά σε ερωτήματα που έχουν απαντηθεί ικανοποιητικά στο παρελθόν.
  5. Η φιλοσοφία γυρνά και ξαναγυρνά σε ερωτήματα που παραμένουν «ανοικτά».
  6. Η φιλοσοφία γυρνά και ξαναγυρνά σε ερωτήματα που παραμένουν «ανοικτά», τα οποία επιχειρεί να προσεγγίσει με τρόπο διερευνητικό.
  7. Για να είναι ένα λογικό επιχείρημα έγκυρο αρκεί μόνον οι προκείμενες να είναι αληθείς προτάσεις.
  8. Το επιχείρημα «μερικοί άνθρωποι είναι φιλόσοφοι, ο Μιλτιάδης είναι άνθρωπος, άρα ο Μιλτιάδης είναι φιλόσοφος» είναι παράδειγμα έγκυρου συλλογισμού.
  9. Ο συλλογισμός «μερικοί άνθρωποι είναι φιλόσοφοι, ο Μιλτιάδης είναι άνθρωπος, άρα ο Μιλτιάδης είναι φιλόσοφος» δεν είναι έγκυρος.
  10. Για να είναι ένα λογικό επιχείρημα έγκυρο αρκεί μόνον οι προκείμενες να είναι αληθείς προτάσεις.
  11. Στον συλλογισμό «μερικοί άνθρωποι είναι φιλόσοφοι, ο Μιλτιάδης είναι άνθρωπος, άρα ο Μιλτιάδης είναι φιλόσοφος» το συμπέρασμα δεν συνάγεται αναγκαία από τις προκείμενες.
  12. Στον συλλογισμό «μερικοί άνθρωποι είναι φιλόσοφοι, ο Μιλτιάδης είναι άνθρωπος, άρα ο Μιλτιάδης είναι φιλόσοφος» το συμπέρασμα συνάγεται αναγκαία από τις προκείμενες.
  13. Ένα επιχείρημα είναι έγκυρο αν ισχύει ότι και οι προκείμενες είναι προτάσεις αληθείς και το συμπέρασμα συνάγεται αναγκαία από αυτές.
  14. Ένα επιχείρημα πρέπει να ξεκινά από ορισμένες προτάσεις και να καταλήγει σε ένα συμπέρασμα εντελώς άσχετο από τις αρχικές προτάσεις.
  15. Η μεγάλη εξέλιξη των επιστημών μέρες μας, έχει περιορίσει το πεδίο της φιλοσοφικής δραστηριότητας τόσο πολύ, ώστε η φιλοσοφία να μην υφίσταται πλέον.
  16. Παρά τη μεγάλη εξέλιξη των επιστημών, η φιλοσοφία εξακολουθεί να υφίσταται στις μέρες μας ως μια διαφορετική εκδήλωση του πνεύματος.
  17. Οι φιλόσοφοι μας καλούν να επιχειρήσουμε να αιτιολογήσουμε ακόμη και τις πιο βασικές μας πεποιθήσεις.
  18. Τα φιλοσοφικά ερωτήματα συμπίπτουν ακριβώς με τα επιστημονικά ερωτήματα.
  19. Από τον Χέγκελ δίνεται έμφαση στη φιλοσοφία της ιστορίας και τονίζεται η σημασία της ιστορικής εξέλιξης στη φιλοσοφική σκέψη.
  20. Ο Χέγκελ πίστευε ότι ο ορθός λόγος επιτρέπει την κατανόηση της ανθρώπινης ιστορίας μέσα από τα μαθηματικά και τη γεωμετρία.
  21. Από τον Καντ δίνεται έμφαση στη φιλοσοφία της ιστορίας και τονίζεται η σημασία της ιστορικής εξέλιξης στη φιλοσοφική σκέψη.
  22. Αντικείμενο της γνωσιολογίας είναι η εξέταση της βαθύτερης υφής της πραγματικότητας.
  23. Αντικείμενο της γνωσιολογίας είναι οι δυνατότητες, οι πηγές, τα είδη και οι μέθοδοι απόκτησης της γνώσης.
  24. Αντικείμενο της μεταφυσικής είναι η εξέταση της βαθύτερης υφής της πραγματικότητας.
  25. Αντικείμενο της μεταφυσικής είναι οι δυνατότητες, οι πηγές, τα είδη και οι μέθοδοι απόκτησης της γνώσης.
  26. Ο θαυμασμός και η απορία οδήγησαν τον άνθρωπο στη φιλοσοφική σκέψη.
  27. Η υιοθέτηση μιας φιλοσοφικής στάσης απέναντι στα πράγματα μας κάνει να απορούμε για εκείνα που προηγουμένως θεωρούσαμε αυτονόητα.
  28. Η μελέτη του παρελθόντος και των κοινωνικοπολιτικών συνθηκών που επικρατούν σε διάφορες ιστορικές στιγμές δεν προσφέρει τίποτε ιδιαίτερο στη φιλοσοφική έρευνα.
  29. Η φιλοσοφία διευρύνει τον διανοητικό μας ορίζοντα και μας φανερώνει θεωρητικές και πρακτικές δυνατότητες που δεν είχαμε σκεφτεί προηγουμένως.

22.12.14

Πώς έγινε ένας κακός άνθρωπος

Πώς έγινε ένας κακός άνθρωπος


Απο τη Συλλογη Του κόσμου (1978).
Θα σας πω πώς έγινε
Έτσι είναι η σειρά

Ένας μικρός καλός άνθρωπος αντάμωσε στο
δρόμο του έναν χτυπημένο
Τόσο δα μακριά από κείνον ήτανε πεσμένος και λυπήθηκε
Τόσο πολύ λυπήθηκε
που ύστερα φοβήθηκε

Πριν κοντά του vα πλησιάσει για να σκύψει να
τον πιάσει, σκέφτηκε καλύτερα
Τι τα θες τι τα γυρεύεις
Κάποιος άλλος θα βρεθεί από τόσους εδώ γύρω,
να ψυχοπονέσει τον καημένο
Και καλύτερα να πούμε
Ούτε πως τον έχω δει

Και επειδή φοβήθηκε
Έτσι συλλογίστηκε

Τάχα δεν θα είναι φταίχτης, ποιον χτυπούν χωρίς να φταίξει;
Και καλά του κάνουνε αφού ήθελε vα παίξει με τους άρχοντες
Αρχισε λοιπόν και κείνος
Από πάνω να χτυπά

Αρχή του παραμυθιού καλημέρα σας

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Νοηματική απόδοση
Η ποιήιρια εξηγεί πώς έγινε ένας κακός άνθρωπος. Κάποια μέρα, ένας καλός άνθρωπος συνάντησε στο δρόμο του έναν άλλο άνθρωπο πεσμένο κάτω και χτυπημένο. Τον λυπήθηκε έτσι που τον είδε πεσμένο αλλά συνάμα φοβήθηκε. Σκέφτηκε λοιπόν πως κάποιος άλλος από όσους βρίσκονται τριγύρω θα βρεθεί να τον βοηθήσει και προτίμησε να κάνει πως δεν τον είδε καθόλου. Εξάλλου, σκέφτηκε, αν δεν έφταιξε σε κάτι, δε θα τον χτυπούσαν. Και με τη σκέψη αυτή άρχισε να τον χτυπά κι ο ίδιος.

"Ο Καιόμενος", Τάκη Σινόπουλου (Σημειώσεις)

"Ο Καιόμενος", Τάκη Σινόπουλου




Κοιτάχτε μπήκε στη φωτιά! είπε ένας από το πλήθος.
Γυρίσαμε τα μάτια γρήγορα.
Ήταν στ’ αλήθεια αυτός που απόστρεψε το πρόσωπο, όταν του
μιλήσαμε. Και τώρα καίγεται.
Μα δε φωνάζει βοήθεια.

Διστάζω. Λέω να πάω εκεί. Να τον αγγίξω με το χέρι μου.
Είμαι από τη φύση μου φτιαγμένος να παραξενεύομαι.

Ποιος είναι τούτος που αναλίσκεται περήφανος;
Το σώμα του το ανθρώπινο δεν τον πονά;

Η χώρα εδώ είναι σκοτεινή. Και δύσκολη. Φοβάμαι.
Ξένη φωτιά μην την ανακατεύεις, μου είπαν.

Όμως εκείνος καίγονταν μονάχος. Καταμόναχος.
Κι όσο αφανίζονταν τόσο άστραφτε το πρόσωπο.

Γινόταν ήλιος.

Στην εποχή μας όπως και σε περασμένες εποχές
άλλοι είναι μέσα στη φωτιά κι άλλοι χειροκροτούνε.

Ο ποιητής μοιράζεται στα δυο.

Σημειώσεις


Το ποίημα εντάσσεται στη συλλογή «Μεταίχμιο Β’» η οποία εκδόθηκε στα 1957. Αναφέρεται στην αυτοπυρπόληση, την έσχατη μορφή προσωπικής διαμαρτυρίας των διάφορων απελπισμένων ιδεολόγων.

Νοηματική απόδοση
Ένας άνθρωπος από τα πλήθος βλέπει κάποιον να καίγεται και το δηλώνει ταραγμένος στους άλλους. Όλοι στρέφουν τα μάτια τους σε εκείνον που αυτοπυρπολείται μαζί και ο ποιητής, που αναγνωρίζει στο πρόσωπό του, τον άνθρωπο με τον οποίο πριν από λίγο προσπάθησαν να επικοινωνήσουν, αλλά εκείνος αρνήθηκε να μιλήσει. Ο ποιητής θλίβεται από την πράξη του αλλά δεν σπεύδει να του προσφέρει βοήθεια. Εξάλλου εκείνος δεν τη ζητά.

Έτσι, παραμένει αμέτοχος, μια και η κατάσταση είναι δύσκολη και φοβάται τις συνέπειες από οποιαδήποτε συμμετοχή του στο γεγονός. Για αυτό και μένει να παρακολουθεί τον άνθρωπο να αυτοπυρπολείται, σύμβολο ξεχωριστό και φωτεινό, σαν τον ήλιο. Αντιλαμβάνεται πως στη δύσκολη αυτή εποχή που ζει, δύο μπορεί να είναι οι στάσεις των ανθρώπων: να βρίσκονται μέσα στη φωτιά ή απ’ έξω και να χειροκροτούν όσους τολμούν να διαμαρτύρονται. Ο ποιητής διστάζει να πάρει κάποια θέση ανάμεσα στις δύο αυτές στάσεις και διχάζεται.